Psikotik bozukluğu olan hastalarda şişmanlık, hiperlipidemi, hiper tansiyon, Tip 2 diyabet ve kardiyo vasküler hastalıklar görülür. Bu rahatsızlığı olan kişilerde metabolik sendroma rastlıyoruz. Yapılan kan tahlili neticesinde kesin teşhis koyabiliyoruz. Anti psikotik ilaçlar da metabolik sendroma neden olmaktadır. Hiper tansiyon, polikistik over, endotel hücre hasarı, dislipidemi, diyabet, şişmanlık, kardiyo vasküler hastalıklar, insulin direnci ve Hiper insülinemiye neden oluyor.

METABOLİK SENDROMUN NEDENLERİ
 
1.   Hareketsiz yaşam
2.   Yetersiz ve dengesiz beslenme
3.   Aşırı stres
4.   Sigara kullanımı
5.   Atipik anti pisikotiklerin kullanımı
6.   Bipolar hastalarda metabolik sendrom çok görülüyor.
7.   Polikistik over sendrom rahatsızlığı
8.   Genetik
 
 
METABOLİK SENDROMDAN KORUNMA VE TEDAVİ YOLLARI
 
1.  Yaşam tarzı düzene sokulmalı
2.  Düzenli egzersiz yapılmalı
3.  Her gün 40 dakika yürüyüş yada haftada 3-4 gün 1 saat yürüyüş yapılmalı.
4.  Kalorisi az ve daha çok posa içeren proteinden zengin yiyecekler seçilmeli.
 
 
METABOLİK SENDROMDA DİYET TEDAVİSİ
         
1) Metabolik Sendromlu bir kişide diyet tedavisi uygulanırken hiper tansiyon, kan lipit profili bozukluğu, kalp damar hastalıkları riski bulunan bir kişi olarak düşünülüp diyet programı bütün bu faktörlere göre hazırlanmalıdır.

2) Akdeniz diyetini önerebiliriz. Liften zengin, potasyum, kalsiyum ve magnezyum gibi yararlı besinlerin çoklukla yer aldığı bir beslenme. Bu beslenme şekli, sebze, meyve, zeytinyağı ve balığın çok kullanıldığı, alkol, aşırı kırmızı et ve tatlı tüketiminin daha sınırlı düzeyde tüketildiği bir beslenme şeklidir.

3)  Metabolik sendromda yağ tüketiminin minin minimuma indirilmesi çok iyi sonuç verecektir. Yemeklerde kullanacağımız yağ karışımını da özel hazırlamalıyız.   
 
Bu karışım; 1/2kg zeytinyağı + 1/2kg fındık yağı  + 1/2kg soya yağı + 1/2kg mısır özü yağı

Yukarıda belirttiğim yağ karışımını yemeklerinizde kullanınız. Fakat kullanılacak miktar az olmalıdır.
 
ÖRNEĞİN: 1kg sebzeye 2-3 çorba kaşığından fazla yağ koymayın. Et, tavuk ya da balığı pişirirken yağ kullanmadan pişirmeye özen gösterin.

4) Folik asitten zengin beslenmek gerekir.Folik asit: yeşil yapraklı sebzelerde, enginarda, brokolide, pancarda, portakalda, kavunda, bamyada ve baklagillerde bulunur.

5) Krema, yağda kızartılmış besinler, margarin, kurabiye, kek gibi gıdaları tüketmeyi minimuma indirin.

6) Karbonhidrat seçiminizi iyi yapmamız gerekir. Gılisemik indeksi düşük karbonhidratlı yiyecekleri seçmeliyiz.
Makarna ve pirinç yerine bulgur
Beyaz ekmek yerine bol tahıllı ya da tam buğday ekmeğini tercih etmeliyiz.
Sebzelerden brokoli, fasulye, yeşil yapraklı sebzeler, enginar seçilmeli.

7) Tuz içeriği son derece düşük bir beslenme uygulanmalı. Örneğin yarım yağlı peynirlerde daha az tuz bulunur. Yemeklere az tuz koyun, salataya ise hiç tuz eklemeyin. Yemeklerinizi tuz yerine baharatlarla tatlandırın.

8) Abartmamak şartı ile yumurta tüketimi önemli. Çünkü yumurta kaliteli protein içermesi ve tokluk hissi yaratması açısından önemli bir besin. Haftada 2-3 defa yumurta yemeliyiz.

9) Kurubaklagilleri haftada 3-4 defa yemeliyiz. Kurubaklagillerin posa içeriği çok zengindir ve kan şekerini iyi bir şekilde regüle ederler. Kuru fasulye,nohut,mercimek,soya fasulyesi gibi.
      
10) Yiyeceklerinizi çok pişirmeyin.
      
11) Yemekler az ve sık yenmeli. En az 5-6 öğün gerekirse 7 öğüne bile çıkabilirsiniz.Fakat seçilecek besinler sizi tok tutmalı ve miktar olarak az olmalı.

Örneğin ara öğünlerde;1 tost+1 ayran
veya 5 ceviz+5 kayısı
veya ½ simit+30gr.peynir
veya 1 bardak süt+muz(süt açlık hissini bastırır)
      
12) Liften zengin besinlere her zaman öncelik tanıyın.(tam buğday ürünleri, sebzelerden; brokoli, ıspanak, yeşil yapraklı sebzeler, bezelye,keten tohumu ve meyveler gibi)
      
13) Sigara kullanmayın.

14) Yemek saatlerinizi düzene sokun hep aynı saatlerde yemek yiyin. Aynı saatlerde yemek insülin direncinin ortadan kalması için çok yardımcıdır.
      
15) Günde 2-2,5 lt su için
      
16) Karbonhidratlı bir yiyecek yerken proteinli yiyeceklerle karıştırmayı unutmayın.
Örneğin; pilav+yoğurt, makarna+peynir,balık+ekmek gibi.

17) Kendinizi tatlıdan alıkoyamadığınız durumlarda 1 porsiyon tatlının üstüne 1 bardak süt için ki kan şekerinizi dengelesin.     

Banu Kazanç
Beslenme ve Diyet Uzmanı
www.banukazanc.com