Kış aylarında metabolizmanın hızı da değiştiği için mevsime göre beslenmenin önemi büyüktür.
Kış ayları güneşin az görüldüğü depresyon ayları olması nedeniyle muz, kepekli pirinç, kepekli makarna, patates gibi yiyeceklerin tüketilmesiyle depresyon azaltılabilir. Enfeksiyonlara ve halsizliğe karşı da C vitamini içeren meyveler yenebilir. Kışı sağlıklı geçirebilmek için beslenme düzeni büyük önem taşır. Bağışıklık sistemimizi güçlendirmek için bedenimize iyi bakmamız gerekir. Özellikle evlerin yönetiminde asıl organizatör olan annelere, ailenin sağlıklı beslenmesi için büyük iş düşüyor.
Mevsim değişiklikleri damar sağlığımız üzerinde etkili olduğundan, havaların değişimine göre giysilerimizi ayarlayıp, ailece yürüyüşler yapma alışkanlığımızı asla bırakmamalıyız. Fiziksel hareket dolaşımı güçlendirir. Güçlü dolaşım; güçlü bağışıklık sistemi demektir. Yazın yaşanan hareketli günlerden sonra; fiziksel aktivitemizi azaltacak olursak, sindirim sistemimiz değişikliğe cevap olarak kabızlık geliştirebilir.
Depresyona karşı muz veya patates
Kış aylarında depresyonun görülme sıklığı da artır. Sağlıklı beslenmeyle bu dönemi rahat atlatmak mümkündür. Muz, kepekli pirinç, kepekli makarna, patates gibi yiyeceklerin tüketilmesiyle depresyonun azaltılabilir. Havaların soğumaya başlaması ile birlikte metabolizmanın hızlanması nedeniyle öğün sayısının da fazlalaştırmak gerekir.
Kışın geceler uzadığı için aile üyelerinin her birinin metabolizması hızlanacağından öğün sayısı 5 ile 8 defaya çıkarılabilir. Uzun kış gecelerinde kuru ya da yaş meyveler-kuru yemişler (2–3 taze ceviz, 4-5 tane badem-fındık gibi) ya da 4-5 adet kestane gibi gıdalar tüketebilir. Sıvı olarak da bitki çayları-zencefilli süt-boza içilebilir. Uzun gecelerde yenecek olan meyveler lif içerdiklerinden dolayı daha uzun süre tok kalmamızı sağlayabilir.
Bağışıklık için C vitamini
Yorgunluk halsizlik gibi şikâyetler için ise C vitamininin önemi unutulmamalı. C vitamini ihtiyacımızı karşılayacak gıdaları tüketmemiz, yorgunluk, halsizlik gibi semptomların azalmasını sağlayacaktır. Mandalina-greyfurt-portakal birer C vitamini kaynağıdır ve bizi enfeksiyonlara karşı korur. Özellikle okul çağı çocukları kalabalık ortamlarda bulunduğundan onların yeteri kadar sebze ve meyve tükettiklerinden emin olmalıyız.
Kereviz karaciğeri temizler
Kış sebzelerinden olan lahana içerdiği kükürtlü amino asitler ve kanı sulandırıp metabolizmayı çalıştırması, zengin lif kaynağı olması nedeni ile tüketilmesi gereken kış sebzelerinin başında gelir. Aile sofralarında lahana ve lahanadan yapılan besinler eksik olmamalıdır. Lahanadan çorba, kapuska, çiğ salata, sarma az tuzlu turşu gibi yemekler ya da salatalar üretebilirsiniz. Pırasa kereviz gibi kış sebzeleri kalp –damar sağlığını korumak açısından çok faydalıdır. Aynı zamanda karaciğerin de temizlenmesine yardımcı olurlar.
Aileler beslenme davranışları ile çocuklarına örnek olarak sebze yeme alışkanlığı kazandırabilirler. Özellikle okul çağı çocukları olan anneler sıcak bitki çayları-zencefille kaynatılmış –ballı süt içirerek çocuklarının bağışıklık sistemini güçlendirebilirler Çocukların lifli gıdalar tüketmesine özen gösterilmeli. Artan tatlı ihtiyaçlarını ise ağır, şerbetli hamur tatlıları yerine -pestil, kuru meyve (kayısı-üzüm-hurma-yaban mersini), sütlü tatlı, ara sıra da % 70–80 kakao içeren çikolata ile karşılanmalıdır.
Ailemizin yaşlılarının da sıvı alımlarını arttırarak beslenmelerini takip etmeliyiz. Yemeklerimizi pişirirken kullanacağımız köri, zerdeçal, safran, kimyon, tarçın, kakule, kişniş, çörek otu gibi baharatlar da kanımızın temizlenmesinde ve bağışıklık sisteminin güçlenmesinde görev alırlar.”
Zehra Akören Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı www.yeditepehastanesi.com.tr
|