Yapılan araştırmalar Türkiye’de tuz tüketiminin normalden üç-dört kat daha fazla olduğunu gösteriyor. Kişisel günlük tuz tüketimi ne yazık ki 18 gramı buluyor. Uzmanlara göre bunun en büyük sorumlusu yanlış beslenme ve yiyeceklerin tadına bakmadan hemen tuz dökme alışkanlığı. Ülkemizde tuz tüketimininin fazlalığında erkekler kadınları geçiyor.
“Diyette sodyumun en önemli kaynağı sofra tuzu ve işlenmiş gıdalardır” diyen Türk Kardiyoloji Derneği yetkilileri, şu bilgiyi veriyor:
“Sodyum yeterli/normal miktarda alındığında sağlık için gereklidir Fazla miktarda alınması kan basıncının yükselmesine neden olur. Sofra tuzu içerisinde bulunan klorür sodyumun etkisini artırmaktadır. Aşırı tuz, hipertansiyona ve buna bağlı hastalıklara davetiye çıkartır. Buna karşın kalsiyum yetersizliği ise hipertansiyon riskini artırmaktadır. Potasyumdan zengin besinlerin tüketiminin artırılması hipertansiyonun kontrol altına alınmasına yardımcı olur.”
Türk Kardiyoloji Derneği yetkilileri, sodyum oranı yazılı besinlerde tuz oranını bulmak için bu rakamın 2,5 ile çarpılması gerektiğini belirtiyorlar.
Besinlerdeki tuz ve sodyum oranları şöyle:
SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİNİN 100 GRAMINDAKİ SODYUM MİKTARI
. Beyaz peynir 965 mg
. Otlu peynir 800 mg
. Kaşar Peyniri 710 mg
. Lor peyniri 406 mg
. Margarin 943 mg
. Tereyağ 826 mg
. Rokfor peyni 1600 mg
. Eritme peyniri/ 1100 mg
. Süt tozu 550 mg
EKMEK VE EKMEK YERİNE GEÇEN BESİNLERİN 100 GRAMINDAKİ SODYUM MİKTARI
. Ekmek 585 mg
. Sade mısır gevreği 938 mg
. Mısır ekmeği 531 mg
. Kepekli ekmek 463 mg
. Simit 431 mg
. Kraker (tuzlu) 1100 mg
. Kraker (sade) 670 mg
. Bisküvi 252 mg
. Galeta unu 736 mg
. Yufka 1000 mg
SIK TÜKETİLEN DİĞER BESİNLERİN 100 GRAMINDAKİ SODYUM ORANI
. Tavuk yumurtası 138 mg
. Konserve bezelye 236 mg
. Sardalya (konserve) 825 mg
. Ton balığı konservesi 791 mg
. Patlamış mısır (tuzlu) 1944 mg
. Sofra Tuzu 38758 mg
. Et suyu tableti 24000 mg
. Kabartma Tozu 11618 mg
. Hazır çorba 5360 mg
. Kuru domates 2095 mg
. Havuç suyu 274 mg
. Kırmızı biber konservesi 221 mg
. Salam sosis çeşitleri 1267 mg
. Sucuk 1051 mg
. Kuru tarhana 977 mg
. Turşu 1353 mg
. Ketçap 1042 mg
. Cips 1000 mg
SEBZE, MEYVE VE KURU BAKLAGİLLER
. Elma 3 mg
. Çilek 3 mg
. Erik 2 mg
. Kivi 4 mg
. Kiraz 3 mg
. Muz 1 mg
. Armut 2 mg
. Patlıcan 2 mg
. Kabak 1 mg
. Karnıbahar 12 mg
. Semizotu 2 mg
. Taze bezelye 1 mg
. Yeşil fasulye 2 mg
. Enginar 39 mg
. Taze bakla 27 mg
. Marul 4 mg
. Salatalık 7 mg
. Domates 6 mg
. Domates suyu 218 mg
. Kuru fasulye 2 mg
. Nohut 2 mg
. Mercimek 2 mg
‘SOFRANIZDAN TUZLUKLARI KALDIRIN’
Peki, tuz tüketimizi nasıl azaltacağız? Marketlerden aldığımız gıdaların tuz oranlarını ne şekilde hesaplayacağız? Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği’nden Doç. Dr. Dr. Ülver Derici bu konuda bakın ne önerilerde bulunuyor:
. Sofranızdan tuzlukları kaldırın.
. Yiyeceklere tuz yerine, tadlandırmak için baharat ekleyin.
. Market alışverişlerimizde ürünlerin içeriğine bakmayı mutlaka alışkanlık haline getirin. Eğer ürünün 100 gramında 1.5 gram tuz ya da 0.6 gram sodyum varsa “yüksek tuzlu ürün”, 0.6 gram tuz ya da 0.1 gram sodyum varsa “düşük tuzlu ürün” grubuna girer. Sağlıklı bir beslenme için tuz oranı yüksek gıdaları tüketmemeye özen göstermeliyiz.
. Gıdaların üzerinde sodyum miktarı verildiyse bu rakamı 2.5 ile çarparak tuz miktarını hesaplayabilirsiniz.
. Lokantada yenilen ürünlerdeki tuz miktarı, menülerde bulundurulmadığı için farkında olmadan aşırı tüketilir. Bu nedenle bütün müşteriler için ortak hazırlanan gıdaları sunan yerlerden ziyade kırmızı eti, tavuğu, balığı ve sebze yemeğini istenilediği gibi az tuzlu hazırlayıp getirebilecek yerlerin tercih edin. Müşterilerin talepleri karşısında bu tür hizmet veren lokanta sayısının artacağı bir gerçektir.
Doç. Dr. Ülver Derici, ”Bir porsiyon döner-kebap yediğimizde 8.6 gram, bir porsiyon pizza yediğimizde 4 gram (sosis ve salamlı ise bu miktar daha da artar), bir porsiyon hamburger ve patates kızartması yediğimizde 2.9 gram, bir porsiyon kızarmış balık ve patates kızartması yediğimizde 1.2 gram ve 100 gram ekmek yediğimizde de 1.4 gram tuz tükettiğinizi aklınızdan çıkarmayın” diye uyarıda bulunuyor.
Prof. Dr. Derici, önemli bir noktaya da dikkat çekiyor:
“Size sormadan çayınıza ya da kahvenize şeker ekleyebiliyorlar mı? Öyleyse neden size sormadan yemeklerinize tuz ekleyebiliyorlar? Buna izin vermeyelim, sağlığımızı koruyalım.”
| 
