Astım, çağımızın hastalığı. İstatistikler, dünyanın birçok ülkesinde astım hastalarının, özellikle de çocuk astımlıların sayılarının her geçen yıl katlanarak arttığını gösteriyor. Bu artışın nedenlerini belirleyebilmek için pek çok araştırma yapılıyor ve özellikle de astımlı ailelerin çocuklarında hastalığın ortaya çıkmasının önlenip önlenemeyeceği üzerinde çalışılıyor.

Yeni yapılan bir araştırmalar astımı olan annelerin gebelikleri süresince tükettikleri balık miktarı ile çocuklarında astım gelişme riski arasında bir ilişki olduğunu ortaya koyuyor.

Bu araştırmalara göre gebelik boyunca somon, ton balığı, uskumru ve alabalık gibi yağlı balıkların haftada en az bir kere yenmesi çocukta astım riskini azaltmada çok etkili. Tüketilen balık miktarı arttıkça çocuktaki astım riski de buna paralel olarak azalıyor.

Balıketini değerli kılan,  yüksek kaliteli protein ve diğer besinlerden başka, omega-3 yağ asitleri içermesi. Ton balığı ve somon gibi soğuk sularda yaşayan balıkların bu bakımdan daha zengin olduklarını da hatırlatalım.

Araştırmalar taze balık yerine derin dondurucularda saklanan işlenmiş balık yiyen annelerin bebeklerinde ise astım riskinin daha yüksek olduğunu gösteriyor. İşlenmiş balık morina ve diğer yağsız, beyaz etli balıklardan hazırlanıyor.

ASTIM ANNE RAHMİNDE BAŞLIYOR

Genetik bir hastalık olan astımın anne karnında başladığı düşünülüyor. Gelişmekte olan bebeğin, anne karnında karşılaştığı çeşitli faktörler, çocuğun ileriki yıllarda astım olup olmayacağının belirlenmesinde çok önemli rol oynuyor.

Gebe annenin yağlı balık yemesinin bebeğindeki astım riskini azaltmasının, balığın omega-3 yağ asitlerinden zengin olması ile ilgili olduğu düşünülüyor. Omega-3 yağ asitleri, anti-inflamatuar, yani iltihap önleyici etkiye sahipler. Astım da alerjik iltihaplı bir hastalık olduğu için, omega-3 yağ asitleri bronşlarda inflamasyon oluşumunu, dolayısıyla da astımın ortaya çıkmasını önlüyor. Zaten, daha önce yapılan pek çok araştırmada omega-3 yağ asidi içeren diyetlerin astım belirtilerini önlemede çok etkili oldukları kanıtlanmıştı.

Derin dondurucularda saklanan işlenmiş balık ise, omega-6 yağ asitleri içeriyor. Omega-6 yağ asitlerinin ise her hangi bir iltihap önleyici etkileri olmadığı gibi, iltihabın ilerlemesine bile neden olabiliyorlar.

Çoklu doymamış yağ asitlerinden olan, omega-3 yağ asitleri, balıktan başka keten tohumu ve yeşil yapraklı bitkilerde de bulunuyor.

Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta
Göğüs Hastalıkları Uzmanı