Astım ve alerjik hastalıkların, özellikle gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde giderek daha çok görülmeye başlamasının nedenlerini araştıran uzmanlar,  bu artışın diyet ile ilgili değişikliklerden kaynaklanabileceği konusunda birçok kanıt elde ettiler.

Son yıllarda yapılan sayısız araştırma, A, C ve E vitaminleri ile selenyum, çinko, magnezyum gibi minerallerden zengin besinlerin tüketilmesinin, astım ve alerjik hastalıkların önlenmesinde çok önemli rolleri olduğunu ortaya çıkardı. Antioksidanlar ismiyle bilinen bu vitamin ve mineraller, özellikle alerjenlerin, sigara dumanının ve viral enfeksiyonların neden olduğu alerjik iltihabın baskılanmasında çok önemli rollere sahip oldukları anlaşıldı.

• Güney Londra’da, 16-50 yaşları arasındaki 9709 kişi üzerinde yapılan bu araştırmada, haftada 2’den fazla elma yiyenlerde, astım krizlerinin daha seyrek ve daha hafif olduğu da saptandı.
• 45-59 yaşlar arasındaki 2512 erkek üzerinde yapılan bir başka araştırmada ise, haftada 5’den fazla elma yiyenlerde solunum fonksiyonları, elma yemeyenlere göre 138 ml daha fazla bulundu.

Elmanın astıma karşı koruyucu etkisinin elmada çok bol olarak bulunan flavonoid türü maddelerden kaynaklandığı düşünülmektedir. Flavonoidlerin antialerjik, antioksidan ve antiinflamatuar etkileri vardır. Astımın önlenmesinde özellikle antosiyanin ve ploridzin isimli flavonoidlerin etkili oldukları düşünülmektedir, çünkü soğan ve çayda da flavonol ve flavan gibi flavonoidler bulunmasına rağmen bunların astımı önleyici etkileri yoktur. Bunlar nitrik oksit üretimini ve histamin, sitokin ve lökotrien salgısını azaltarak etki gösterirler. Kellin adı verilen flavonoidin ise, bronşları genişletici etkisi olduğu yıllardan  beri bilinmektedir.

Selenyum da, antioksidan etkileri olan bir maddedir. Diyetimizdeki en önemli selenyum kaynakları, süt ve sütten yapılan ürünler, balık, fındık ve tahıllardır. Selenyumun da alerjik iltihabı baskılayıcı etkisi vardır.

Bu araştırmalara göre, özellikle büyüme çağındaki çocukların elma ve selenyum içeren besinlerle beslenmeleri astım riskini azaltabilecektir.

Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta
Göğüs Hastalıkları Uzmanı