Genel Sağlığın ağızdan başladığına, tüm hastalıkların ağızda belirtiler verdiğine dikkati çeken Türk Diş Hekimleri Birliği (TDB) Genel Saymanı Diş Hekimi A. Tarık İşmen, Türkiye’de diş sağlığıyla ilgili sağlıklı bir planlama yapılmadığını belirtiyor.

Diş Hekimi İşmen, “Devlet, halkının ağız sağlığına köklü çözümler yerine başka öncelikler getirmiştir ve ne yazık ki koruyucu, önleyici sağlık sistemi yerine tedavi edici sağlık sistemi devletin politikası olmaya devam ediyor” diyor.

Türkiye’de kişi başına düşen hekim sayısının bölgeler arasında farklılıklar gösterdiğini vurgulayan Dt. İşmen,  İstanbul Şişli’de 700 kişiye bir diş hekimi düşerken; Gümüşhane’de 60 bin kişiye bir diş hekimi düşmekte olduğunu hatırlattı.

Diş Hekimi. A. Tarık İşmen, 26-28 Mayıs günlerinde yapılacak olan Diş Hekimliği Kongresi, tam gün yasasının etkileri, diş hekimlerinin yaşadığı sorunlar ve ağız ve diş sağlığı konularındaki sorularımızı yanıtladı.


. 18. Uluslararası Dişhekimliği Kongresi ne zaman ve nerede yapılacak? Kongrede ağırlıklı olarak hangi konular ele alınacak? Yaklaşık kaç uzmanın katılımı bekleniyor?
“Kongremiz, 26-28 Mayıs 2011’de İstanbul’da Haliç Kongre Merkezi’nde düzenleniyor. Kongrenin ana konusu muayenehane pratiğinde yenilikler. Burada diş hekimliği alanında hem diş hekimi hem de hizmet sunduğumuz hastalarımız için dünyada gelişen ve değişen tüm yenilikleri tartışacağız.

Kongreye 2 bin 500 civarında meslektaşımız izleyici olarak katılacak. 12’si yabancı 50 eğitimcinin katılacağı kongreyi günlük 7 bin civarında diş hekiminin ziyaret etmesini bekliyoruz. Kongre kapsamında yaklaşık 10 kurs düzenlenecek. Bazı kurslara olan talep fazlalığı nedeniyle birkaç kez tekrar yapmak zorunda kalacağız.”

“TAM GÜN YASASI ÜLKE KAYNAKLARININ KULLANIMI AÇISINDAN DOĞRU”
. Tam Gün Yasası dişhekimlerini nasıl etkileyecek? Türkiye’de çoğu diş hekiminin muayenehanesinde özel çalıştığı dikkate alınırsa,  diş hekimlerine nasıl bir çalışma öngörülüyor? 
“Tam gün doğru planlanırsa; ülke kaynaklarının kullanımı açısından doğrudur. Ama burada en önemli kriter insan kaynaklarının doğru organizasyonundur.

Siz halkın hizmete rahatlıkla ulaştığı yerlere Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi açıp hiç ulaşamadığı yerde hizmet vermiyor iseniz; doğru bir planlama yapmıyorsunuz demektir. Diş hekimler çalışma saatleri içindeki mesailerini doğru kullandıktan sonra istiyorlarsa; muayenehanesi de olmalı zaten yasalar da bu yönde karar vermiş durumda.”

. TDB, serbest diş hekimlerinden de hizmet alınabilmesi için talepte bulunmuştu. Konuyla ilgili olarak bu güne kadar neler yapıldı?
“Devlet, halkının ağız sağlığına köklü çözümler yerine başka öncelikleri getirmiştir ve ne yazık ki koruyucu, önleyici sağlık sistemi yerine tedavi edici sağlık sistemi devletin politikası olmaya devam etmektedir.”

. Diş hekimlerinin yaşadığı diğer sorunlar nelerdir?
“Ekonomik olarak çok zor şartlarla kurulan muayenehaneler ne yazık ki yüzde 30 kapasite ile çalışmaktadır. Hükümet buna rağmen özel ve kamuda olmak üzere yeni yeni fakülteler açmaktadır. Dünyada ilk olarak bizde uzmanlıklar yasa ile belirlenmektedir. Meslek içinde çatışmalara sebep olabilecek ve asla halkın yararına olmayacak kararlar alınmaktadır.

Kamuda protetik işlemler ihale ile alınmakta ve bu ürünlerin hangi sağlık şartlarını taşıdığına bakılmaksızın halkın ağzına uygulanmaktadır. Performans kriterleri ile meslektaşlarımız günde 50- 60 hasta bakmak zorundadırlar.

Üniversitelerde öğrenci kardeşlerimiz gereksiz masraflarla devletin para kazandığı işlerin maliyetlerini ceplerinden karşılamaktadırlar. Yeni uzmanlık yasası ile maalesef üniversitelerde bilim insanı kimliğinde kimsenin kalmayacağına inanıyoruz.”

“KİŞİ BAŞINA DÜŞEN DİŞ HEKİMİ SAYISI İHTİYACIN ALTINDA”
. Türkiye’de diş hekimi başına düşen hasta sayısı nedir? Ülkemizde yeterince diş hekimi var mı? Diş hekimlerinin bölgelere göre dağılımında eşitlik söz konusu mu?
“Kişi başı diş hekimi sayısı göreceli olarak eksiktir. Ancak sağlıklı bir planlama olmadığı için İstanbul Şişli’de 700 kişiye bir diş hekimi düşerken Gümüşhane’de 60 bin kişiye bir diş hekimi düşmektedir. Planlama olmadığı gibi buna yönelik bir çalışmada yoktur. Muayenehaneler Avrupa’da günde 12-16 hasta kabul ederken bizde bu sayı beş civarındadır. Yani bir kamu kaynağı olan muayenehaneler atıl iken insanlar dişsiz gezmektedirler.”

. Türkiye’de kaç tane diş hekimliği fakültesi var? Bu fakültelerin sayısı yeterli mi? Türkiye’de diş hekimliği eğitimiyle ne gibi sorunlar yaşanıyor?
“Yeni kurulanlarla birlikte 34 fakültemiz olmuştur. Bunlardan hali hazırda 27’si eğitime başlamış, 23’ü mezun vermeye başlamıştır. 1986 yılında 12 olan sayı 1995’lerde 16’ya çıkmış daha sonra hızla artarak 34’e ulaşmıştır. Burada önemli olan fakülte kurmak değil, kurulan fakültelerden mezun olan diş hekimlerinin mezuniyet sonrası ne yapacağıdır.

Koruyucu hekimliğin öncelikli olduğu ülkeler, fakülteleri azaltırken bizde sadece sayısal orantılarda fakülte açmak mesleği ‘hiç’leştirmektir.”

“AMAÇ KORUYUCU ÖNLEYİCİ HEKİMLİK OLMALI”
. Sağlık Bakanlığı tarafından açılan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezleri, yeterli düzeyde hizmet verebiliyor mu? Asgari bir ücret ödeyerek bu hizmetten faydalanmak ağız ve diş sağlığına verilen önemi artırır mı?
“Sağlık Bakanlığı’nın görevi hastalanmadan hastalığı önlemek olmasına rağmen kurduğu bu merkezleri kar amaçlı işletmelere dönüştürmüştür. Özel bir muayenehanede 10 birime alınan bir dolgu malzemesi, iki hatta bir birime alınabiliyorsa; bir kron 10 birim yerine iki birime yapılıyorsa biz burada kuşku duyarız.

Ayrıca pratik olarak bir hekimin bir günde 50 dolgu yapabilmesi sadece skorel bir sonuç verir. Nitelik bakımından bir sorun var demektir. İyi bir organizasyonla bu merkezler koruyucu-önleyici hekimlik merkezlerine dönüştürülmeli devlet asli görevini yapmalıdır.”

. Toplumun diş sağlığı için neler yapılmalı, önerileriniz nelerdir?
“Daha sağlıklı bir toplum için sorgulayıp araştıran bir halk olmalıyız. Ucuz ve bedava yapılan işlerin kalitesini sorgulamalıyız. Kurumlarda çalışan diş hekimlerinin ve sağlık personelinin insan olduğunu ve insanca yaşaması gerektiğini göz ardı etmemeliyiz.

Sağlığın ağızdan başladığını tüm hastalıkların ağızda belirtiler verdiğini, diş hekiminin ağzınızda dişlerinizden daha fazlasını gördüğünü bilmesini isteriz. Halkımızın “ağzına sağlık, emeğimize saygı” isteriz.”