Çocuklarda kemikten yaş tespitinin pek çok işlevi olduğunu belirten Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Muharrem İnan, “Bu tespiti, yasaya göre çocuk olduğunu belgelemek isteyenlerde, boy uzatması ya da bacak uzunluk eşitsizliği nedeniyle operasyon planlanan çocuklarda, son olarak da sporcularda gelişim takibi amacıyla yapıyoruz” dedi. Doç. Dr. İnan, konuyla ilgili soruları yanıtladı.

ÇOCUKLARDA KEMİKTEN YAŞ TESPİTİ NASIL YAPILIYOR?
Büyüme ve gelişmenin değerlendirilmesinde kullanılan en iyi ölçütlerden birisi, kemiklerin olgunluk derecesinin saptanmasıdır. Kemik yaşı tespiti el – bilek röntgen filmlerinin radyolojik incelenmesi ile gerçekleştirilir. Bu amaçla kullanılan Greulich – Pyle Atlası kronolojik yaş gruplarına göre olması gereken standart el – bilek kemik haritalarından oluşmaktadır. Bu yöntemde el –bilek röntgen filmi atlastaki şablonlarla karşılaştırılarak kemik yaşı tespit edilir.
 
HANGİ DURUMLARDA BU İŞLEM KULLANILIYOR?
Kemik uzamasını izlemek ve yasal konulara çözüm getirme noktasında, pediatrik endokrinoloji, ortopedi ve adli tıp gibi bilim dallarında kemik yaşı tespitinin önemi büyüktür. Özellikle adli tıpta mahkeme tarafından çocukların yaşının belirlenmesi ve yasal olarak erişkin ve çocuk ayrımının yapılması önemlidir.  Sporcularda yaş tayini yaş grubuna göre takımlar oluştururken önemlidir.  Ortopedide yaş tayini boy uzamalarının tahmin edilmesinde ve ameliyat zamanını belirlerken kritik öneme sahiptir.
 
BU İŞLEMİ DAHA ÇOK KİMLER YAPTIRABİLİR?
Yasaya göre çocuk olduğunu belgelemek isteyenlerde, boy uzatması ya da bacak uzunluk eşitsizliği nedeniyle operasyon planlanan çocuklarda, sporcularda gelişim takibi amacıyla yapılır.
 
İşlemi yaptırmak için çocuk en az ve en çok hangi yaşta olmalıdır?
Doğumdan olgunluğa dek, çeşitli kemikleşme merkezlerinin görünmesi ve birleşmesi oldukça belirli bir örneği izlediğinden, büyümeyi değerlendirmede, doğumdan büyümenin durduğu döneme kadar yapılabilir. Kızlarda yaklaşık 16 yaş ve erkeklerde 18 yaş.
 
KEMİK YAŞI KÜÇÜK ÇOCUKLARA NASIL BİR TEDAVİ ÖNERİYORSUNUZ?
Doğum tarihine göre yapılan hesaplamaya göre kemik yaşı daha geri olan çocuklarda D vitamini yetmezliği yönünden değerlendirme yapmak gerekir. Boy uzaması takibi yapılan ya da omurgada eğrilik nedeniyle takip edilen çocuklarda kemik yaşının geride olması boy uzamasının artacağı ve buna parelel olarak beldeki eğriliğin de artacağının habercisidir. Eğer kemik yaşı doğum yaşına göre daha ileride ise bu durumda gelişme beklenenden önce tamamlanacak demektir. Genel olarak özetlersek kemik yaşının tahmini, yasal yönü dışında medikal olarak ailelerin bize sorduğu “çocuğum daha uzayacak mı?” sorusunu cevaplamak ve beklenenden çok erken tarihte büyümesi durma ihtimali olan çocuklarda hormon eksikliklerini tamamlamak, tedavisini yapmak ve aileleri ileride uygulanacak tedaviler konusunda bilgilendirmek için gerekir.