Rotavirüs, dünyada her yıl, milyonlarca çocuğu etkilemektedir. Çoğu vakada rotavirüs gastroenteriti selim bir seyir izler, fakat sıklığı ve bazen ölümcül olabilecek sonuçlarının olması nedeni ile ciddi bir halk sağlığı problemidir.

Rotavirüs nedir?

Rotavirüs, ince bağırsakları etkileyip, sıvı ve elektrolit emilimini bozan bir mikroptur. Hastada ciddi sıvı kaybına sebep olabilir. En çok kış aylarında görülmekle beraber tüm yıl boyunca görülebilir. Bazen salgınlar yapar. Rotavirüs, insandan insana, rotavirüslü dışkıların bulaştığı yiyeceklerle bulaşır. Yapılan bazı çalışmalarda rotavirüsün; oyuncaklar, tuvalet kapı kolları, telefonlar, yuvalardaki ve hastanelerdeki kirli yüzeyler aracılığıyla da bulaştığı gösterilmiştir. Mikrop, etkilediği insanların dışkılarında bulgular ortaya çıkmadan önce atılmaya başlar, bulguların başlamasından sonra 10 gün daha atılmaya devam eder. En çok 4-24 ay arası çocuklar etkilenir, aynı çocukta birkaç kez görülebilir. Çok az sayıda alınan mikrop bile hastalık yapmaya yeter. Bir dönem Amerika Birleşik Devletleri`nde bu mikroba karşı aşı geliştirilmiş, ancak bir takım yan etkilere sebep olduğu için kullanımdan kaldırılmıştı. Bu ilaç daha sonra geliştirilerek daha güvenilir bir şekilde iki firma tarafından piyasaya sürüldü ve yaklaşık bir buçuk yıldır bütün dünya ülkelerinde kullanımına başlandı. En önemli korunma yöntemi; ellerin sık sık yıkanması, yuvalar gibi çocukların kalabalık olarak bulunduğu yerlerde yiyeceklerin ve ortamın temizliğine dikkat edilmesidir.

Hastalığın seyri nasıldır?

Hastalık, mikrop alındıktan 48 saat sonra başlar, önce hafif ateş olur, beraberinde kusma olabilir. İkinci gün karın krampları ile beraber sık, sulu kakalar başlar. Dışkıda kan yoktur, tahlillerde iltihap hücreleri (lökositler) çıkmaz. İshal o kadar sıktır ki, vücut çok kısa sürede susuz kalabilir (dehidratasyon). Bazen o kadar suludur ki, bezde görüldüğünde idrar sanılabilir. Ateş ve kusma genellikle 2 günde geçer, ishal ise 5-7 gün sürebilir. İştahın yerine gelmesi ve dışkının tamamen normale dönmesi genellikle 10 günü alır. Hafif üst solunum yolu enfeksiyonu bulguları ( öksürük, burun akıntısı) da olabilir.

Tanı nasıl konur?

Rotavirüs tanısı, dışkıdan kolaylıkla yapılabilir, sonuç hemen çıkar.

Tedavisi nasıldır?

Rotavirüsün özel bir tedavisi yoktur. Tedavide en önemli nokta, kaybedilen sıvının yerine konması, vücudun susuz kalmamasıdır. Bu yüzden, hastaya bol sıvı gıdalar vermek, bir süre az yağlı ishal diyeti uygulamak gerekir. İlginç bir nokta olarak, artık ishalde en iyi yiyecek maddesinin yoğurt olduğu anlaşılmıştır. Yurt dışında en son yapılan çalışmalarda, yoğurdun vücuda yararlı "Lactobacillus" denen, bir mikrobu içerdiği ve bu mikrobun bağırsaklara yapışarak, rotavirüsün yapışmasını engellediği gösterilmiştir. Bu nedenle, ishalli çocuğa bol bol yoğurt yedirin.

Son Güncelleme Tarihi: 14.09.2008 14:46:00  

Kaynak: Amerikan Hastanesi web sitesi (www.amerikanhastanesi.org.tr)