Sık Kullanılanlara Ekle · Anasayfam Yap ·  Üye Girişi · Yeni Üye
   Kadın Sağlığı · Erkek Sağlığı · Çocuk Sağlığı · Tüp Bebek / Kısırlık · Göz Sağlığı · Kalp-Damar Hastalıkları · Kanser · Tüm Kategoriler >
 
Arkadaşına Gönder
Yorumları Oku/Yaz
Facebook'ta Paylaş
Twitter'da paylaş
 
 
Hepatitler ve İlaç Kullanımı
08.03.2011 - 2386 defa okundu.

Karaciğer ilaçların metabolize edilmesinde (parçalanmasında) ve vücuttan atılmasında  en önemli organdır. Normal karaciğer dokusuna sahip olan kişilerde bile ilaç kullanımına bağlı önceden tahmin edilebilen veya alerjik reaksiyonuna bağlı olarak önceden tahmin edilemeyen  karaciğer hasarı oluşabilir. Bu hasar hiç şikayetsiz (asemptomatik) olarak ortaya çıkabilir  sadece karaciğer fonksiyon testleri  denen ALT(SGPT) veya AST (SGOT) enzim alkalen fosfataz ve gamaglutamil transpeptidaz  (GGT) testlerinde yükseklik  ile saptanabilir. Bazı olgularda da sarlık, yorgunluk, iştahsızlık, bulantı veya kaşıntı şikayetlerine yol açabilir. Bu şikayetler ilerleyerek ciddi karaciğer yetmezliklerine ve sarılık gelişmiş hastaların da %10’unda ölüme neden olabilir. Bu tür ileri karaciğer yetmezliği gelişmiş hastalarda tedavi için tek seçenek karaciğer nakli yapılması (transplantasyon) olabilir.  İlaçlar sarılık nedeni ile hastaneye yatma nedenleri arasında %5 nedendir. Yine ilaçlar karaciğer hastalığının nedeni araştırılırken %10 olguda  karaciğer hasarının sebebidir.

Herhangi bir sağlıklı kişide ilaçlar karaciğerde zararlı etkiler yapabileceği gibi genellikle erişkinler çocuklara göre, kadınlar erkeklere göre bu tip etkiye daha çok maruz kalır. Bunun dışında  beslenme bozukluğu olan kişiler, yaşlılar, alkol kullananlar, şişmanlar, karaciğer yağlanması olanlar, gebeler, birden fazla ilaç kullananlar, ailesel genetik yatkınlığı olan kişiler müzmin (kronik) karaciğer hastalığı olanlar, diyabeti olanlar, hepatit B veya hepatit C si olanlar, müzmin böbrek hastalığı olanlar AIDS hastalığı olanlar  bu şekilde ilaç kullanımına bağlı zararlı (toksik) etkilere daha çok maruz kalırlar.

Karaciğer hastalığına sahip kişilerde ilaçların  vücuttan temizlenmesinde veya vücut için biyoyaralanımında karmaşık etkiler olabilir. Buna neden olan değişiklikler

Barsaklardan emilimde değişiklikler

İlaçların kan proteinlerine bağlanımı değişir

Karaciğer kan akımında değişiklikler, özellikle sirozda shunt denen yeni damar oluşumları ile karaciğere gelen kan dolayısı ile ilaç miktarı değişmektedir.

Safra atılımında değişiklikler

Karaciğer içi dolaşımda değişiklikler

Böbrek atılımına indirekt etkiler, şeklindedir.

Bu değişiklikleri tam olarak önceden tahmin etmek  her zaman mümkün değildir ve ilaç dozlarını ayarlayabilmek için net bir kural yoktur.

Sonuç olarak her tür ilaç karaciğer hastalığı olan bir kimsede karaciğere zararlı etkiler yapabilir ve bu durum nedeni ile doz ayarlaması yapılması gerekebilir, veya kişiye toksik olduğu saptanan ilacın kesilmesi gerekir.

Günlük hayatta hastalarımızın sıklıkla kullandığı ve karaciğerde sorun yaratabilecek ilaç grupları aşağıda özetlenmeye çalışılmıştır.

Hipertansiyon toplumumuzda sık rastlanan bir sorundur. Tansiyon yüksekliği için   kullanılan anjiotansin converting enzim inhibitörü denen ilaçlardan  quinapril ve enalapril de doz ayarlaması gerekirken lisinopril içerenlerde böyle bir doz ayarlaması gerekmez ve daha güvenle kullanılabilir.

Kolesterol  lipit (kan yağları) düşürücü ilaçlar da kalp hastalığı riskini azaltması bakımından özellikle kardiyologlar tarafından çok reçete edilmektedir. Bu tür kolesterol lipit düşürücü ilaçlar da karaciğere zararlı etkiler yapabilir. O nedenle bu ilaçlara başlamadan önce ve başlangıçtan 3 ay ve 6 ay sonrasında  karaciğer fonksiyon testleri kontrol edilmeli. ALT (SGPT) denilen karaciğer testi 3 kattan daha az yüksek ise hasta  ilaca devam edebilir ve izlenir 3 kattan daha yüksek değerlere çıkılırsa ilacın kesilmesi gerekir.

Vücutta ateş ve iltihabi durumlarda kullanılan antibiyotikler de karaciğerde zararlı etkiler oluşturabilir. Bu nedenle özellikle hepatit ve siroz hastası olan kişiler bu durumlarını doktorlarına bildirmeli ve doktorlar da buna göre antibiyotik seçimi yapmalıdır. Daha önceki kullanımda zararlı olmuş  bir antibiyotik yanlışlıkla tekrar kullanılırsa yine toksik etkiler yapacaktır. Bu nedenle hastalar kendilerine dokunmuş olan bu antibiyotiği  bir yere kaydetmeli ve gereğinde doktoruna söylemelidir.

Ağrı kesiciler ve romatizma ilaçlarının  da karaciğer için toksik etkileri olabilir. Özellikle sirozlu hastalarda ağrı kesici romatizmal ilaçlar sakıncalıdır, vücutta şişlikleri de artırır, kullanılmamalıdır.

Sakinleştiriciler, depresyon ilaçları uyku hapları da genelde karaciğerde  toksik etkilere sahiptir. Bu ilaçların mutlak kullanımı gerekiyorsa dikkatli izlem altında verilmelidir.Özellikle ileri siroz hastalarında uykusuzluk nedeni ile ilaç kullanımı hastaların karaciğer yetmezliğinin artarak bilincin kaybolmasına neden olabilir.

Benzer şekilde verem ilaçları, sara ilaçlarının çoğunun karaciğere toksik etkileri vardır. Bu ilaçları kullanmak zorunda olan hastalar mevcut karaciğer hastalığı var ise doktoruna bildirmeli ve bu ilaçların kullanımı sırasında karaciğer fonsiyon testleri yakın takip edilmelidir.

İlaçlar ile ilgili bir diğer önemli husus da özellikle hepatit B veya hepatit C hastaları romatizma veya kanser nedeni ile bağışıklık sistemini baskılayacak ilaçlar veya kanser ilaçları (kemoterapi ilaçları) kullanacaklar ise özellikle hepatit B veya C hastalığının alevlenmesi söz konusu olabilir. Bu durum da hayatı tehdit eden karaciğer yetmezliğine yol açabilir. Ülkemiz de hepatit B nin çok sık olduğu düşünülürse böyle tedaviler öncesinde hepatit B varlığı mutlak araştırılmalıdır. Zaten bilinmekte olan bir durum ise vey yeni saptanmış hepatit B enfeksiyonu var ise hepatit B’nin  aktif hale geçmesini engelleyecek ilaçlar verilerek hasta izleme alınmalıdır. Hepatit C için böyle koruyucu bir ilaç yoktur ancak bu hastalar da yakından izlenmelidir.

Sonuç olarak hepatitli veya kronik  karaciğer hastalığı olan kişiler ilaç kullanımı sırasında dikkatli olmalıdır. Gerekmedikçe hele hele komşu, arkadaş, eczacı tavsiyesi ile ilaç almamalıdırlar. Karaciğere zararlı olabilecek bir ilaç kullanmak gerekiyorsa kar-zarar oranı dikkate alınarak doktor gözetiminde kullanılmalıdır. Hasta mutlaka mevcut karaciğer hastalığını o anki doktoruna söylemeli gerekirse de gastroenterolog veya hepatologdan görüş ve tavsiye alınmalıdır. Birden fazla ilaç kullanan hastaların bu tür risklere maruz kalma olasılığının da daha yüksek olduğu akıllarda tutulmalıdır. Böyle toksik bir etki geliştiği zaman da gastroenterolog veya hepatoloğa başvurarak  görüşü alınmalı, toksik etkili  ilaç bırakılmalıdır. Sarılıkla beraber giden toksik olaylar da daha ciddi seyredebileceğinden hastanın  hastaneye  yatırılarak   destek tedaviye  alınması  uygundur.

Kaynak: Ege Karaciğer Derneği web sitesi
http://www.karaciger.org/

KONUYLA İLGİLİ DİĞER BAŞLIKLAR

Hepatit B Tedavisindeki Gelişmeler

Karaciğer İltihabı: Hepatit

« Geri

Diğer Haberler

Virüsler Kansere Neden Olur Mu?
H3N2 Virüsü Yüksek Ateş Yapar Mı?
Gereksiz Antibiyotik Kullanımının Zararları
Grip Salgınından Korunmak İçin Ne Yapmalı?
Bağışıklık Sistemi Nasıl Güçlendirilir?
Kurban Etinden Hangi Hastalıklar Bulaşabilir?
Grip Aşısı Nasıl Korur?
Tatilde Hastalanmamak İçin Ne Yapmalı?
Her Sarılık Hepatit Midir?
Corona Virüsü Nedir, Nasıl Bulaşır?
Gripte Antiviral İlaç Kullanımı
Türkiye’de HIV ve AIDS Yayılım Hızı Arttı
Hepatit B Hangi Yollarla Bulaşıyor?
Kurban Etinden Bulaşabilecek Hastalıklar
Yaz İshallerinden Nasıl Korunabiliriz?
Havuz ve Deniz Ne Gibi Sorunlara Yol Açar?
Hangi Aşı Ne Zaman Yapılmalı?
AIDS’ten Korunmak İçin Ne Yapmalı?
AIDS Nasıl Bulaşır?
Kurban Kesiminde Hangi Hastalıklar Bulaşabilir?
Yorum Ekle
    Adım, Soyadım Görünsün       Rumuzum Görünsün
Mesaj :
Güvenlik Kodu :
 
Köşe Yazısı
Hepatit C hastası olduğunuzu öğrenirseniz…
Esra KAZANCIBAŞI
Tüm Yazılar
Online Randevu
Kriterleri seçin, hastanelerden online randevu alın.
Şehir
 Devlet   Üniversite   Özel
Acil Sağlık
Nöbetçi Eczaneler
Ambulanslar
Kan Merkezleri
Acil Servisler
Sağlık Tedarikçileri
Evde Sağlık Hizmeti
İlk Yardım Rehberi
Alo Sağlık
Hastaneler
Sağlık ocakları
Ana çocuk sağlığı merkezleri
Tahlil laboratuvarları
Görüntüleme merkezleri
Sağlık sigorta şirketleri
İlaç firmaları
Yaşlı bakım evleri
Bakım ve rehabilitasyon merkezleri
Diyaliz merkezleri
Kanser tedavi merkezleri
Ağız ve diş sağlığı merkezleri
Sorun Doktorunuz Yanıtlasın
Sağlıkla ilgili merak ettiğiniz ne varsa, bize yazın. Uzman doktorlar yanıtlasın. »
Detay için tıklayınız
Doktorlarla Canlı Sohbet
Şuan online doktorumuz yok. »
"Sorun Doktorunuz Yanıtlasın" bölümünden bize ulaşabilirsiniz.
Sağlık Kitapları
Haftanın Kitabı

"Migrene Çözüm Var!"
-Dr. Emel Gökmen
Önceki Kitaplar
Haftanın Söyleşisi
Gazeteci ve Biyolog Esra Öz: Aşkın Da Bir Kokusu Var
Esra Öz, `Kokuyla Keşfet` isimli kitabında, koku almanın insan sağlığına etkilerini anlatıyor.
Tüm Söyleşiler
Videolar
Medikal`e konuk olan Serhat Kılıç, sigarayı bırakma öyküsünü ve sağlık yaşantısını anlattı.
 Medikal Ödül - 2
 Medikal Ödül - 1
 İstanbul`da Organ Bağışı Artıyor
Anket
Aile hekimliği uygulamasından memnun musunuz?
Evet, memnunum
Hayır, memnun değilim
Kararsız

Ankete katılmak için lütfen giriş yapınız. Giriş için tıklayınız.

Önceki Anketler
Sağlık Yönetimi
 Sağlık İletişimi
 Sağlıkta Kalite
 Sağlık Ekonomisi
 Sağlık Yönetimi
 Sağlık Hukuku
 Sağlıkta Kalite
 Yasa ve Yönetmelikler
Künye | Danışma Kurulu | Üyelik | Reklam | Gizlilik | Yasal Uyarı | İletişim Bilgileri
Copyright 2011 Sagligimicinhersey.com | Tüm Hakları Saklıdır. | Web Tasarım ve Programlama Grimor

Valid XHTML 1.0 Transitional