Crohn hastalarının büyük bir kısmında soruna neden olan barsak bölümünü cerrahi olarak çıkarmak gerekmektedir. Klasik açık ameliyatlarda bu işlemi yapabilmek için uzunluğu 20-30 cm arasında değişen bir kesi yapılır. Gastro Cerrahi Grup uzmanları crohn hastalığı tedavisinde ameliyat süreçlerini anlattılar.

Neden kapalı ameliyat tercih edilmeli?
1. Hasta daha az ağrı çeker, hastanede daha kısa süre yatar ve normal yaşantısına hızla döner.
Kapalı ameliyat sonrası hastanede geçen ilk günler: Klasik açık ameliyatlar sonrası ilk günlerde hastaların en çok sıkıntı duyduğu şey ameliyat yerindeki ağrı ve kısıtlamalar nedeni ile yataktan çıkamamaktır. Laparoskopik  ameliyatta erken beslenmeye başlanır, ağrısı az olduğu için kendisini çok daha iyi hisseder ve  kısıtlama getirilmeyeceği için günlük hareketlerine daha erken başlar (oda içinde dolaşabilir, ziyaretçilerini koltuğunda oturarak karşılayabilir gibi).

Hastanede yatış süresi ve nekahat dönemi: Klasik açık cerrahide hastalar ameliyat sonrası ciddi bir ağrı duyar, hastanın uzun bir süre ağrı kesici kullanması gerekir, hastanede daha uzun süreli yatmaları gerekir ve normal günlük yaşantılarına dönmeleri genellikle birkaç haftayı bulur. Laparoskopik ameliyatlarda ise hasta daha erken hastaneden taburcu edilir. Ameliyattan sonraki 7-10. günler arasında kontrole çağrılır. Çoğu hasta kısa bir süre sonunda normal yaşantısına ve işine dönebilir. 

2. Günlük yaşamla ilgili kısıtlamalar yoktur.
Laparoskopik ameliyatların önemli avantajlarından biri de hastaya herhangi bir kısıtlanma konmamasıdır. Klasik açık cerrahide ameliyat sonrası ilk günlerde daha da çok olmak üzere hastaya hareketlerini kontrol altına almasını sağlayacak bir takım kısıtlamalar getirilir. Ağır kaldırmama, çok merdiven çıkmama, yataktan dikkatli kalkma gibi. Bu tür kısıtlamalardaki amaç fıtığın yeniden tekrarlaması gibi istenmeyen durumlardan kaçınabilmektir. Hastanın işi  güç gerektiriyor ise (sporcu, işçi vb.) bu süre birkaç aya kadar uzatılır. Laparoskopik ameliyattan sonra ise daha ilk günden başlanarak hasta istediği ve tolere edebildiği her şeyi yapabilir. İşine dönebilir, çocuğunu veya torununu kucaklayıp kaldırabilir, spor yapabilir, normal cinsel yaşantısına dönebilir.

3. Estetik görünüm mükemmeldir.
Klasik açık ameliyatlardan sonra hastanın karnında 20-30 cm arasında değişen bir ameliyat izi
kalır.  Laparoskopik ameliyat sonrası ise hastanın karnının görünümü fazla değişmez. Karnın görünümü estetik olarak mükemmeldir.

4. Yeniden fıtık oluşma riski çok azdır. Yapışıklık riski daha azdır.
Klasik açık cerrahide hastaların bir kısmında bir süre sonra ameliyat yerinde fıtık oluşur ve hasta bu nedenle ikinci bir ameliyat olmak zorunda kalır. Kapalı ameliyatlardan sonra fıtık oluşma riski çok azdır. Açık ameliyatlar sonrası bir diğer sorun karın içinde oluşan yapışıklıklardır. Bu yapışıklıklar bazı hastalarda barsak tıkanıklığına yol açar ve hastanın bu nedenle ameliyat edilmesi gerekir. Kapalı ameliyat sonrası yapışıklık riski çok daha azdır.

Kapalı ameliyat nasıl yapılır?
Laparoskopik Crohn hastalığı tedavisinde göbekten ve karın alt bölümünden yapılan 3 adet boyutları 0,5-1 cm arasında değişen kesilerden içeri sokulan borucuklar yardımıyla sorunlu barsak bölgesi çıkarılmaya hazır hale getirilir. Bu durumda barsak tamamen laparoskopik olarak adlandırılan yöntemle barsağın çıkarılması ve geriye kalan barsak bölümlerinin birbirlerine anastomozu karın içinde gerçekteştirilerek yapılır. Laproskopik yardımlı ameliyat olarak adlandırılan diğer yöntemde ise çıkarılmaya hazır hale getirilen barsak bölümü 4-6 cm kesiden dışarı çıkarılarak barsak kesilir anastomoz burada yapılarak kesi kapatılır.

Açık ameliyata geçiş: Çok nadir olarak laparoskopik olarak başlanan ameliyatta açık ameliyata dönmek gerekebilir. Bu konudaki en önemli faktör cerrahın deneyimidir.

Kapalı ameliyatın riskleri nelerdir?
 Kapalı ameliyatlarda da  klasik açık ameliyatlara benzer şekilde  kanama, bazı yapıların yaralanması ve enfeksiyon gibi değişik sorunlar oluşabilir. Kapalı ameliyat sonrası oluşan problemler açık ameliyatlara benzer veya daha azdır. Yara yerinde iltihaplanma  kapalı ameliyatlar sonrası açık ameliyatlara kıyasla çok daha az görülür. Yani Crohn hastalığının kapalı yolla tedavisi deneyimli ellerde güvenilir bir işlemdir.

Maliyet artışı önemli bir dezavantaj mıdır?
Maliyet: Laparoskopik ameliyatlar klasik açık ameliyatlarla karşılaştırıldığında daha pahalıya malolmaktadır. Sadece ameliyatta kullanılan malzemeler ve hastane ücreti göz önünde tutulduğunda laparoskopik ameliyatlar açık ameliyatlardan daha pahalıdır. Ancak maliyet hesaplanır iken hastanın normal yaşantısına daha erken döneceği ve ikinci bir ameliyat olasılığının daha az olduğu göz önünde tutulur ise kapalı ameliyatlar daha ucuz bile kabul edilebilir.

Kaynak: GastroCerrahiGrup web sitesi

(www.gastrocerrahi.com)