Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Nörocerrahi Uzmanı Doç. Dr. Başar Atalay disk dejenerasyonunun yaşlanmaya bağlı olarak herkeste olduğunu belirtiyor. “Disk dejenerasyonu her zaman hastalığa neden olmaz ama bel ve boyuna yapılan aşırı yüklenmeler cerrahi tedavi gerektirecek rahatsızlıklara neden olabilir. O nedenle omurga kemikleri arasında yastık görevi yapan disklere destek olmak için boyun, sırt ve bel adalelerini güçlendirmek gerekir” diyor. Doç. Dr. Başar Atalay disk dejenerasyonuyla ilgili merak edilen soruları yanıtladı.

. Disk dejenerasyonu nedir?
Disk dejenerasyonu, omurga kemikleri arasında süspansiyon görevi yapan kıkırdaksı maddenin yıpranması demektir. Bunun neticesinde bel ve boyun fıtıkları, omurgada kayma ve eğrilikler, omurilik kanalında daralma gibi sonuçlar ortaya çıkabilir.

. Disk dejenerasyonu neden olur?
Öncelikle şunu belirtmekte fayda var. Dejenerasyon normalde bir hastalık değildir yaşlanmanın sonucudur. Ancak ileri derecede deformasyon ya da yaralanma sonucu hastalık ortaya çıkabilir. Bazı insanlarda bu disk dejenerasyonuna bağlı bel ve boyun ağrıları daha sık görülebiliyor. Bu durum deformasyonun derecesiyle ilgilidir. Bazı ailelerde de genetik faktörlere bağlı olarak daha çok görülebiliyor. Disk dejenerasyonu tek başına bel ağrısına neden olabiliyor ve bu insanların hayat kalitesini ciddi olarak bozabiliyor.

Vücudumuzdaki omurga kemikleri arasında toplam 23 disk bulunuyor. Bunlar en çok bel ve boyun bölgesinde meydana gelen yüklenmeler sebebiyle bu bölgelerde daha sık yıpranıyorlar. Diskler kıkırdak bir yapıdadırlar ve su da içerirler. Çocuklarda diskteki su miktarı daha fazla bu nedenle iyi bir süspansiyon görevi görüyor ancak yaş ilerledikçe su kayboluyor ve yıpranma ve bunun sonucunda diskte yırtılmalar ortaya çıkıyor.

Ortalama 30-40 yaşlarında bu problemler görülmeye başlıyor yani sebep yaşlanmadır. Yüklenme ile deformasyon meydana geliyor ve kemikler aradaki süspansiyon gittiği için kemiklerde daha fazla basınç oluşuyor. Bu durum boyun ve belde  fıtık, omurga kanalında daralma gibi sonuçlar da doğurabiliyor ve ameliyat gerekebiliyor. Bazen sadece disk dejenerasyonuna bağlı olarak ağrı ortaya çıkabiliyor ve omurgadaki yüklenmeler ameliyat ile tedavi edilmeden ağrı geçmeyebiliyor. 

. Disk dejenerasyonunun görülme sıklığı nasıldır?
Hemen herkeste belli bir yaştan sonra ortaya çıkar. Sadece başlangıcı kişiden kişiye değişir. Kimi insanda 35’ten sonra kimisinde 40’tan sonra başlar. Her zaman tedavi gerektirmez herkeste ağrı yapmayabilir. Ağrı deformasyonun derecesiyle ilgilidir.

. Belirtileri nelerdir?
Sadece disk dejenerasyonunda hastalar boyun ya da bel bölgesinde yoğunlaşan ağrı ile gelir.  Ağrı insanın hayat kalitesini etkileyebilir. Bel ağrısı nedeni ile kişi işini gücünü görmekte zorluk çekebilir. Disk dejenerasyonu daha da kötüleşip  ileri durumlarda fıtık ya da omurga kanalı daralması gibi bir durum ortaya çıkmışsa o zaman farklı olarak bacak ağrıları, kuvvet kayıpları, his azalmaları, idrar kaçırma görülebiliyor.

. Korunmak için alınması gereken önlemler var mı?
Bir yere kadar önlem alınabilir. Boyun, sırt ve bel kaslarını güçlendirmek çok önemlidir. Kemiğe giden yüklenmeleri azaltmak için yüzme, yürüyüş gibi egzersizler yapmak yıpranmayı geciktirir. Ağır yükleri zorlayarak kaldırmak, aniden yapılan yüklenmeli hareketler, ağır sporlar ya da spor yaparken aşırı yüklenmeler durumu kötüleştirebilir. Sigara içmek disk dejenerasyonunu arttıran kötü bir alışkanlıktır.

. Tedavisi nasıldır?
Eğer disk dejenerasyonu fıtık ya da omurgada kaymaya yol açmış ise o zaman cerrahi tedavi uyguluyoruz. Ancak bazı durumlarda omurgadaki yüklenmeyi azaltarak destek olmak amacıyla omurga kemiklerine vidalar ve titanyum protezler konulması gerekebiliyor. Beldeki yıpranmaya göre bazen belde kaynatma ameliyatları da gerekebiliyor. Cerrahi teknikler ve mikrocerrahideki ilerlemeler nedeniyle bu ameliyatların başarı şansı yüksek ve risk oranları düşük. Tabii ki her diskojenik ağrıda tedavi mutlaka ameliyat değil ama teşhis ve tedavinin titizlikle yapılması gerekiyor. Onun için hastaların ciddi olarak doktor tarafından takip edilmesi gerekiyor.

BU KONU İLE İLGİLİ DİĞER YAZILAR

 10 Soruda Boyun Fıtığı Tedavisi

10 Soruda Boyun Fıtığı