Beyin ve omurga cerrahisinde 3 boyutlu görüntüleme sağlayan nöronavigasyon cihazı tümör, anevrizma biyopsi ve vida-protez gibi uygulamalarda cerrahı, yüksek doğruluk derecesiyle hedef bölgeye yönlendiriyor. Acıbadem Hastanesi uzmanlarından Prof. Dr. Muzaffer Bayhan ile Op. Dr Özcan Çıklatekerlio, cihazla ilgili ayrıntılı bilgi verdi.

Nöronavigasyon cihazının sağlık sektörü içindeki önemi nedir?
Yüksek teknolojinin tıp alanında devreye girmesi, hastalık tanılarının konmasına yardımcı olduğu gibi, tedavi aşamasında da büyük kolaylıklar sağlıyor. Bilgisayar teknolojisinin üst düzey bir tasarımı olan nöronavigasyon cihazı, hedeflenen lezyona büyük doğruluk derecesiyle yaklaşım sağlıyor. Operasyon sırasında sağlıklı dokuda oluşabilecek zararı en aza düşürüyor.

Nöronavigasyon cihazı, hangi hastalıklarda ve hangi hasta gruplarında kullanılabilir?
Nöronavigasyon, beynin derinliklerine yerleşmiş tümörlerin çıkartılmasında veya biyopsi alınmasında, derin  yerleşimli apselerin aspirasyonunda, parkinson cerrahisinde kullanılan elektrotların yerleştirilmesinde, omurga operasyonlarında, omurgaya yerleştirilen vidaların yönünü belirlemede ve bazı ortopedi operasyonlarında kullanılıyor.

Cihazın uygulama yöntemi nasıldır?
Operasyona başlamadar önce, hastanın kafasına lezyonu çevreleyecek şekilde yapışan ve marker adı verilen belirteçlerle (resim 1) hastanın MR ya da BT görüntüleri alınıyor. Bunlar CD ortamında özel bir görüntü formatına aktarılıyor veya hastanedeki bilgisayar bağlantısı aracılığıyla çalışma istasyonuna naklediliyor. Bu sayede, cerrahlar operasyon öncesi stratejilerini planlayabiliyorlar.

Operasyona başlamadan önce, hasta sabit bir pozisyonda tutuluyor. Ardından kafa üzerine yapıştırılmış olan belirteçler, cerrahın elinde özel bir manyetik cihazla tek tek işaretleniyor.

Hastaya yakın planda bulunan ve infrared manyetik dalgaları algılayan bir anten, hastanın o andaki pozisyonuyla resimlerde bulunan görüntü verilerini eşleştiriyor. Bu eşleşmenin doğruluğu bilgisayar tarafından onaylandıktan sonra, cerrahın elindeki özel manyetik prob hareket edip yön değiştiriyor. Bu esnada, nöronavigasyon cihazının ekranı üzerindeki üç boyutlu görüntü üstünde de aynı doğrultuda hareket izleniyor. Yani cerrah elindeki cihazı hangi doğrultuda ilerletirse, ekrandaki BT ya da MR görüntülerinin hedeflenen noktaya yaklaştığı veya uzaklaştığı görülebiliyor.

Cihazın operasyon başarısına katkısı nelerdir?
Nöronavigasyon cihazı, hedeflenen lezyona büyük doğruluk derecesiyle yaklaşım sağlıyor. Bu açıdan bakıldığında, operasyon sırasında sağlıklı dokuda oluşabilecek zararı en aza düşürüyor. Dolayısıyla, hastaların yoğun bakımda kalma süreleri kısalıyor. Bu da maliyet açısından da hastaya önemli bir kazanç sağlıyor.

Nöronavigasyon cihazının avantajlı yönleri nelerdir?
Bu cihazla, operasyon öncesinde bilgisayarda lezyon ya da hedef nokta işaretleniyor. Operasyon sırasında da cihaz, işaretlenen bölgeyi mikroskop görüntüsü üzerine oturtuyor. Böylece, beyin tümörlerinde ve omurga kırıklarında ya da omurganın vida ve diğer enstrümanlarla sabitlenmesini gerektiren operasyonlarda, cerrah tarafından yerleştirilen vidanın omuriliğe herhangi bir zarar vermesi engelleniyor.

Nöronavigasyon cihazı sağladığı 3 boyutlu görüntüleme tekniğiyle, uygulanacak olan vidayı çeşitli büyüklüklerde sanal olarak konulacağı kemik doku içinde gösterebiliyor. Dolayısıyla, doğru vidaların seçiminde yardımcı olabileceği gibi cerrahın bu vidayı uygulaması sırasında  % 100 doğruluk derecesiyle yerleştirilmesini sağlıyor.

International Hospital neden böyle bir cihaza gerek duydu ve cihaz hastanede ne zamandır kullanılıyor?
Türkiye`nin Batılı anlamda ilk modern hastanesi olan International Hospital, sağlık alanındaki yenilikleri deneyimli ekibiyle yakından takip ediyor.

Hastanemizde insan sağlığına katkıda bulunabilecek her türlü modern tıp teknolojisi, yüksek maliyet düşünülmeden doktorlarının kullanımına sunuluyor. Nöronavigasyon cihazı için de ocak 2006`da gerekli eğitim ve test çalışmalar yapıldı. Ardından cihaz, beyin ve omurga cerrahisi ameliyatları ve KBB’de sinuzit ameliyatları için cerrahi ekibin kullanımına sunuldu.

Bilgisayar teknolojisinin üst düzey bir tasarımı olan nöronavigasyon cihazı, hedeflenen lezyona büyük doğruluk derecesiyle yaklaşım sağlıyor. Operasyon sırasında sağlıklı dokuda oluşabilecek zararı en aza düşürüyor.

Nöronavigasyon cihazı sağladığı 3 boyutlu görüntüleme tekniğiyle, uygulanacak olan vidayı çeşitli büyüklüklerde sanal olarak konulacağı kemik doku içinde gösterebiliyor.

Kaynak: Acıbadem Hastanesi
(www.acibadem.com.tr)