Fıtık, karın içi organlarının kendisini çevreleyen karın zarının (periton) oluşturduğu fıtık kesesi ile birlikte normal anatomik yapıdan dışarıya çıkmasıdır. Fıtığın birçok türü bulunmakla beraber en sık rastlananı ‘karın duvarı fıtıkları’dır. Karın duvarı fıtıkları oluşumunda sık görülen nedenler şunlardır:  ağır eşyaları kaldırmak veya taşımak, spor yaparken zorlanmak, kronik öksürük, kronik kabızlık, çok doğum yapmış olmak, işeme zorluğunun olması (prostat hipertrofisi vb) yanında geçirilmiş ameliyat kesilerinden  ortaya çıkabileceği gibi tek başına ileri yaşa bağlı olarak da oluşabilmektedir. Ağır yük taşınması esnasında karın duvarı kasları kasılır ve karın içi basıncı artar. Doğuştan veya sonradan oluşan etkenlerle zayıflamış olan özellikle göbek ve kasık bölgesinde artan basınç yırtılmalara neden olur. Daha ileri safhada fıtık kesesi içine giren organlarda, halk arasında barsak düğümlenmesi denilen İleus hadisesi gelişebilmektedir. Bu durumda aşırı kusma, gaz ve dışkı çıkaramama gözlenir ve ölüme kadar gidebilen hadiseler birbirini takip eder.

Karın duvarı fıtıkları içinde ‘kasık fıtıkları en sık görülenleridir. Ülkemizde istatistiksel bir bilgi bulunmamakla beraber karın duvarı fıtıkları için yapılan cerrahi girişimler diğer cerrahi işlemler arasında sık uygulanması açısından ilk sırayı almaktadır. Bu fıtıklar arasında yine sık görülen kasık fıtığı kadınlara oranla erkeklerde çok daha fazla görülmektedir.

Kasık fıtıklarının üç tipi bulunmaktadır

İndirekt fıtıklar; sıklıkla doğuştan oluşuyor. Erkek bebeklerde daha anne karnındayken yumurtalıklar (testisler) karın içerisinden bir kanal eşliğinde aşağı inmektedir. Yumurtalıkların yerine inmesi tamamlandıktan sonra bu kanalın kapanması gerekir. Kapanmadığı taktirde ilerleyen yaşlarda ağır kaldırma, spor, öksürme, kabızlık, idrar güçlüğü ve zorlanma gerektiren benzeri durumlarda kapanmayan kanal daha da açılır ve karındaki organlar bu açıklıktan dışarı çıkarlar.Bu tip daha çok çocuklarda ve gençlerde görülür.

Direkt fıtıklar ise ilerleyen yaşlarda kollajen sentezin ( doku aralarındaki protein kompleksleri) zayıflamasıyla oluşan fıtıklardır. Erişkinlerde görülen bu tip fıtıklar sıklıkla ileri yaşa bağlı olarak karın duvarındaki doku zayıflığı ve beraberindeki karın içi basıncı artıran nedenlerdir. ( kronik öksürük, kabızlık, idrar güçlüğü, ağır kaldırma-taşıma,kronik sigara içiciliği) Karın içi basıncının artmasıyla yine kasık bölgesinde zayıflamış ve gevşemiş karın duvarından fıtık gelişmektedir.

Kasıkta görülen bir diğer tip fıtık ise bacak damarlarının yanında yer alan dar bir halkadan çıkan ‘femoral fıtık’lardır.Bu tip daha çok kadınlarda, özellikle çok doğum yapanlarda görülmektedir.

Sigara kullanımı ileri yaşalarda görülen  fıtıkların hazırlayıcısı olabilmektedir. sigara, kollajen sentezini bozarak dokuların direncini azaltmaktadır.

Kasık fıtığının belirtilerinin kasık bölgesindeki belirgin şişlik, ağrı, hareket veya eğilip doğrulma sırasında kasık bölgesinde rahatsızlık olabileceğini vurgulayan Prof. Ertem,  tek tedavi yönteminin de cerrahi operasyonlar olduğu üzerinde duruyor. Prof. Ertem hastaya en az zarar veren ve günümüzde en ideal cerrahi yöntemin ise  ‘Laparoskopik Fıtık Tamiri’ tabir edilen teknik olduğuna değiniyor. “Laparoskopik fıtık tamiri tekniğinin, diğer fıtık tamir yöntemlerine göre oldukça fazla ve belirgin üstünlükleri söz konusudur. Bu yöntemle yapılan ameliyat sonrasında hastalar ameliyattan bir gün sonra hatta aynı gün hastaneden yürüyerek taburcu olabilmektedirler. Hastalar ameliyat sonrası daha az ağrı duymakta ve en önemlisi aktif yaşamlarına (merdiven çıkmak, otomobil kullanmak, işine erken başlamak, cinsel yaşamına çabuk dönebilmek gibi) devam edebilmektedirler. Hastalığın tekrarlama (nüks) oranı da diğer tekniklere oranla daha azdır.”

Prof. Dr. Metin Ertem

(Türkiye Kanserle Savaş Vafı Başkanı)
(İ.Ü Cerrahpaş Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi)

KONUYLA İLGİLİ DİĞER BAŞLIKLAR

Çocuklarda Kasık Fıtığı Nedir?

Kasık Fıtığı (Inguinal Herni)