Güzelliğin simgelerinden sayılan, birçok şairin üzerine şiirler yazdığı benler, günümüzde artık günümüzde artık sevimsiz bir konuyla yani kanserle birlikte anılıyor.Güneşin olumsuz etkisinin yıllara bağlı olarak artması benlerin düzenli olarak kontrol edilmesi zorunluluğunu da birlikte getiriyor.

Diyelim ki dudağınızın üstünde, burnunuzun kenarında simsiyah bir ben var.Eşiniz ve arkadaşlarınız size çok yakıştırıyor.Ancak deri kanseri açısından siyah renkli benlerin daha riskli olduğunu unutmamamız grekiyor.renginin yanı sıra benlerdeki renk, şekil değişiklikleri, büyüme ve kanama olup olmadığının da iyi araştırılması gerekiyor.

Deri kanserleri genel olarak melanom ve melanom dışı deri kanserleri olarak sınıflandırılıyor.Melanom en tehlikeli kanser türlerinden biri. Ancak Acıbadem Sağlık Grubu onkoloji uzmanı Prof. Dr. Haluk Onat, en sık görülen deri kanserlerinin melanom dışı olanlar olduğunu belirterek, " Bunlarda bazal hücreli kanser ve yassı hücreli kanser diye ayırılır.Bir istatistik vermek gerekirse ABD`de her beş kişiden birihayatı boyunca deri kanseri olacaktır ve bu deri kanserinin yüzde 97 si melanom dışı deri kanseridir.ABD`de görülen kanserlerin yarısı deri kanseridir.Bu kanserler genellikle kötü kanserler değildir, tedavileri çok kolaydır.Bu tip deri kanserleri ölümcül değildir." diyor.

Deri kanserinin oluştuğu yerler

Cilt kanserinin en önemli özelliği genellikle derinin güneş gören kısımlarında oluşmaları. YÜzde, boyunda, baş deriside, ellerde görülen cilt kanserlerinden güneş koruyucuları kullanarak, şapka giyerek konulması mümkün.Deri kanserlerinin tanısıyla ilgili bilgi veren Prof. Dr. Haluk Onat, şu uyarılarda bulunuyor.

"Deride deriden kabarık, girintili çıkıntılı, şekilsiz bir lezyon görülürse veya önceden mevcut bir deri lezyonu şekil değiştirirse kanserden şüphe edilmeli.Tanı biyopsi ile konur veya o lezyon olduğu gibi çıkarılır.Bu kanserlerin tanısı cerrahidir, tümör tamamen çıkartılmalı ve patolojiye gönderilmelidir.Cerrahi tedavinin alternatifi radyoterapidir.Ancak cerrahi tercih edilmelidir, cerrahi müdahale ile iz kalabilecek ise, cerrahi zorluğu varsa ve hasta yaşlı ise radyoterapi tercih edilebilir.Bazal hücreli kanser daha iyi seyirlidir ve bu tedaviler ile tamamen iyileşebilir.Yassı hücreli kanser biraz daha önemlidir, lenf bezlerine yayılabilir onun için iyice kontrol edilmelidir, gerekirse lenf bezlerine de müdahale edilmesi gerekebilir."

Melanom artıyor

Deri kanserlerinin en tehlikelisi olarak kabul edilen melanom, deride koyu renkli benlerle kendini gösteriyor."1930`larda 100 bin kişide 1 görülürken şimdi 100 bin kişiden 15`inde görülmektedir ve 1975`den beri 2 misli artış görülmüştür. ABD`de her 75 kişiden birinde melanom görülüyor.Değişik coğrafi bölgelere göre görülme sıklığı 100 binde 0.2`den 100 binde 40`a kadar değişir." diyen Prof. Dr. Haluk Onat, malnomun artmasında etkili olan faktörlerle ,lgili şu bilgiyi veriyor:

Melanom genellikle beyaz tenli ve sarışınlarda görülür.Ancak her ırkta rastlanıyor.Dünya üzerinde beyaz tenli kişilerin güneşin etkili olduğu sıcak ülkelere göç etmeleri önemli bir etkendir, bu kanser en çok Yeni Zellanda ve Avustralya`da görülmektedir.Güneşlenmenin artması, solaryumlar bu kanserin artmasında bir etkendir.Diğer deri kanserlerinde olduğu gibi güneşin yakıcı etkisinden korunmak için kullanılan koruyucu yağlar bu kanseri önlemez hatta arttırabilir, insanlar korunuyoruz diye koruyucu yağları sürdüklerinde güneşin yakıcı etkisine toleransını arttırarak ultraviyoleye maruz kalmalarını da arttırabiirler.Bundan korunmanın en iyi yolu güneşlenmemek ve güneş ışınlarına fazla maruz kalmamaktadır.Yükseklere çıktıkça güneş ışığına maruz kalmak artmaktadır, her 300 metrede ultraviyole radyasyon yüzde 4 ile 5 artmaktadır dağcılar ve kayak yapanlar yükseklerde güneş ışınlarına fazla oranda maruz kalmaktadırlar."

Tanı ve tedavisi

Düzenli kontroller sırasında eğer melanomdan şüphe o benin muhakkak çıkarılması ve patolojik olarak incelenmesi yoluna gidiliyor.Erken dönemde yakalanan melanom ameliyatla tedavi edilebiliyor.Bu yüzden erken tanı son derece önemli.Bir kez melanon saptanan kişide başka melanomların olma riskinin de yüksek olduğunu hatırlatan Prof. Dr. HAluk Onat, tedaviyle ilgili şu bilgiyi veriyor.

"Bu yüzden kişinin kontrolde olması gerekir. Ameliyat edilen melanomlu hastaların bazılarında hastalığın vücuduna yayılabilme riski saptanırsa ilave tedavi gerekebilir.Bu tedavi yine cerrahi olarak bölgesel lenf bezlerinin çıkarılması ve bu lenf bezlerinde tutulum varsa deri altına yapılan interferon tedavisidir.Bu her hasta için gerekli değildir. sadece söz edilen riskli durumlar mevcut ise yapılır.Vücuda yayılmış melanomda tedavi zordur.Tedavide kemoterapi kullanılabilir.Ancak kemoterapiye iyi cevap vermeyebilir.Bazı durumlarda cerrahi de kullanılabilir. Bazı durumlarda cerrahide kullanılabilir.Erken yakalanan melanomda şifa yüzde 90 civarındayken, ileri hastalıkta bu oran yüzde 5 civarındadır, onun için erken tanı ve tedavi bu hastalıkta çok önemlidir."

Kaposi sarkomu

Melanom dışı diğer bir deri kanseri özellikle ayaklarda ve bacaklarda görülen kaposi sakomudur, bunu da değişik tipleri bulunuyor.Klasik tip dünyanın her yerinde görülebiliyor.Hastalığın en sık Afrika`da görüldüğünü söyleyen Prof. Dr. Haluk Onat, şöyle devam ediyor.