Romatizmal hastalıkların bir kısmının genetik olduğu belirtiliyor. Genetik yatkınlığı olan bireylerde, bazı çevresel koşullar sonucunda romatizma ortaya çıkıyor. Bu nedenle ailede hastalık öyküsü olması değerli bir bulgu olarak kabil ediliyor ancak bu diğer bireylerde de kesin olarak romatizma gelişeceğinin göstergesi değil. Bazı romatizmal hastalıkların nasıl geliştiği tam olarak hala bilinmiyor. Memorial Hastanesi Romatoloji Bölümü doktorları, romatizma hastalıklarıyla ilgili bilgi verdiler.

Romatizmal hastalıkların başlamasında esas nokta özetle, vücudumuzu yabancılardan korumaya programlanmış olan bağışıklık sistemi hücrelerinin, kendi doku ve organlarını yabancı sanarak onları yok etmeye çalışmasıdır. Yani bir iç savaş hali söz konusudur. Yabancı sanılan doku ve organ bölgesinde süregelen olaylar sonucunda, yangı (iltihap) denilen bir durum gelişmektedir. Bu da hastada bulunduğu yere göre değişik yakınmalara yol açmaktadır. Romatizmal hastalıkların çoğunda eklemlerde ağrı, şişlik ve hareketlerde kısıtlılık (artrit) görülmektedir.

Romatizmanın ağız kuruluğundan kanlı balgama kadar pek çok belirtisi var

Romatizmal hastalıklar sadece eklemlerle sınırlı değildir; eklem bulgusu olmadan da iç organ tutulumlarına yol açmaktadır. Kas güçsüzlüğü, kas ağrısı, sırt ve bel ağrısı, ciltte döküntüler, tırnak değişiklikleri, deri sertliği, gözyaşı azalması, ağız kuruluğu, gözlerde kızarıklık, görmede ani azalma ve kayıp, uzun süreli yüksek ateş, parmaklarda renk solması, solunum sistemi ile ilgili belirtiler (Nefes darlığı, kuru öksürük, kanlı balgam vb.) bu tip hastalıkların göstergeleri arasındadır. Bunların yanında sindirim sistemi şikayetleri, böbrek fonksiyonlarında azalma, nörolojik belirtiler (Felç, bilinç değişiklikleri vb.) ile kalp ve dolaşım sisteminde yaşanan olumsuzluklar (Damarlarda pıhtı oluşumu, nabız kaybı vb.) romatizmal rahatsızlıkların işaretlerini verir.

Çok çeşitli yakınmalara ve organ tutulumlarına neden olan romatizmal hastalıkların tedavisi, günümüz koşullarında artık mümkündür. Son yıllarda hız kazanan ilaç araştırmaları ile romatizma tedavisinde yol alınmıştır. Ancak çoğu romatizmal hastalığın tamamen ortadan kalkması söz konusu değildir. Sürekli bir hekim-hasta işbirliği gerektirir. Zaman zaman hastalığın alevlenebileceği bilinmelidir. Bazı tedaviler ömür boyu devam edebilecek kadar uzun sürelidir. Tedavide amaç, yakınmaların ortadan kaldırılması, olası ortaya çıkabilecek organ tutulumlarının önlenebilmesi ve hastanın yaşam konforunu en üst düzeyde sürdürmesini sağlamaktır. Romatizmal hastalıkların tedavisinde başta romatoloji olmak üzere, fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı, ortopedi uzmanı ve gereğinde diğer uzmanlık dallarının ekip olarak çalışması gerekmektedir.

Romatoid artrit nedir?
Romatoid artrit (RA), sık görülen romatizmal hastalıklardan biridir. Görülme sıklığı yaklaşık olarak yüzde 1-1.5’tur. Bu oran göz önünde tutulduğunda, Türkiye’de 700 bin ile 1 milyon arasında RA hastası olduğu söylenebilir; kadınlarda erkeklere oranla üç kat daha sık rastlanmaktadır. Özellikle 30-50 yaşları arasında görülür. Sistemik bir hastalık olmakla birlikte, kronik olarak en sık eklemler etkilenir. Romatoid artrit eklemlerde şekil bozukluğuna ve iş kaybına neden olmaktadır.

Geçmiş yıllarda hastaların hepsi doğru tanı alamamakta ve yeterince iyi tedavi edilememekteydi. Ancak, son yıllarda Türkiye’de de romatoloji biliminin gelişmesi ve yeni tedavi olanaklarının artması ile hastalar başarıyla tedavi ediliyor. Hastalığın nedeni kesin olarak bilinmemektedir. Özetle genetik yatkınlığı olan bireylerde, bazı çevresel koşullar hastalığı başlatabilmektedir. Ailede RA’lı bir kişinin olması, diğer bireylerde de bu hastalığın kesinlikle ortaya çıkacağı anlamına gelmemelidir.

Hastalık çoğunlukla sinsi bir şekilde başlar. Eklemlerde ağrı ve şişliğe, sabahları katılık ve tutukluk haline, hareket kısıtlılığına neden olur. Yavaş yavaş etkilenen eklem sayısı artar. En sık el ve ayak bilekleri, el ve ayak parmak eklemleri ve dirsekler etkilenir. Hastalık ilerledikçe ve tedavi edilmedikçe diğer eklemler de hastalanma eğilimi gösterir. Uzun süren ve yeterince tedavi edilemeyen olgularda eklemlerde şekil ve fonksiyon bozukluğuna neden olur. Bu durum bireyin günlük kişisel ihtiyaçlarını bile karşılayamaması ve konforsuz bir yaşam sürmesi anlamına gelmektedir.

Romatizmada tedavi seçenekleri
Romatoid artrit tedavilerinde birçok ilaç seçeneği mevcuttur. Unutulmaması gereken, tedavinin uzun süreli olacağıdır. RA’yı tamamen ortadan kaldırmak mümkün değildir; bu hastalık sadece kontrol altına alınabilir. Uzun süreçte, çok sayıda ilacı beraber kullanmak gerekebilir. Zaman zaman hastalık aktivitesinde artışlar görülebilir. Hasta ile hekim arasındaki güven ve işbirliği, tedavi uyumunu ve başarıyı artıracaktır.

Kaynak: Memorial Hastanesi web sitesi
(www.memorial.com.tr)

BU KONU İLE İLGİLİ DİĞER YAZILAR

Romatizma Genç Yaşlarda Başlıyor

Omurga Romatizmalaı Eklem Ağrısı Yapıyor

Çocuklarda Eklem Romatizmasına Dikkat

Omurga Romatizması