Prostat ameliyatları erkeklerin korkulu rüyası olmaktan çıkıyor. Ameliyat sonrası yaşanan idrar kaçırma problemleri ve cinsel fonksiyon bozuklukları, da Vinci Robotik Cerrahi işlemi sonrası ortadan kalkıyor.
Hastalar işlem sonrası iki gün içinde taburcu oluyor, iki hafta içinde iş hayatlarına geri dönüyor ve cinsel yaşam kaliteleri bozulmuyor.
Memorial Antalya Hastanesi Üroloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Tibet Erdoğru, prostat ameliyatlarında kullanılan da Vinci Robotik Cerrahi’nin hastaların yaşam kaliteleri üzerindeki olumlu etkileri hakkında bilgi verdi.
Prostat hastalıkları ve ameliyatları, neden erkekler için korkulu bir rüya?
"Prostat bezi içinde öncelikle ileri yaşa bağlı olarak iyi huylu bir büyüme başlar. Bu büyüme zamanla, normal prostat bezini dışa doğru iter. Prostat büyümesi kalın kabuklu bir portakala benzetilebilir. Kalın kabuklu portakalın iç kısmı iyi huylu büyümeye başlar ve büyüyen bu kısım portakalın meyvesi haline gelir. Büyüyen kısmın ittiği prostat dokusu da kalın kabuk halini alır. Kanser asıl bu kabuktan çıkar. Tabi bu büyüyen meyve kısmı idrar kanalını daralttığı için de kişi idrarını yapmakta zorluk çeker. O zaman yapılması gereken işlem, meyve kısmının çıkarılmasıdır. Bunu açık yoldan ya da idrar kanalından girip elektrik enerjisiyle, sanki bir kabağın veya patlıcanın dolma yaparken içini oyar gibi kazıyabiliriz. Lazer enerjisi ile ise milisaniyeler içinde meyve kısmını çok hızlı ısıtarak buharlaştırabilirsiniz. Yapılması gereken şey, kabuğun içinde baskı oluşturan meyve kısmının tümüyle çıkarılmasıdır. Bu sayede hasta idrarını rahatlıkla yapabilir. Ancak kanser cerrahisi farklıdır. Prostat kanserinde portakalın kabuğu, meyvesi gibi tümüyle prostatı çıkartırız. Amaç kanser kontrolünü sağlamak ve hastaya kansersiz bir yaşam sunmaktır."
İşlemin başarısında cerrahın deneyiminin önemi nedir?
"Bu meyve tam olarak çıkarılmışsa, teknik ne olursa olsun hasta işlem sonrası büyük bir sıkıntı yaşamaz. Burada teknikten çok, teknikle bütünleşen doktorun deneyimi ön plana çıkmaktadır. Çünkü kötü yapılmış bir açık cerrahi ya da minimal girişimsel olarak yapılan başarısız bir lazer işlemi, hastanın yine zorlanarak, yanma hissi ile idrar yapması yanında idrar kaçırmasına da neden olmaktadır. Bu nedenle cerrahın en iyi şekilde uyguladığı teknik ile ameliyatı gerçekleştirmesi, hastaya büyük avantaj sağlar. Prostat kanserinde ise prostat ameliyatlarında en ileri teknoloji olan “da Vinci Robotik Cerrahi” tekniği de tümüyle alete ve robota bağlı bir cerrahi yöntemi değildir. Cerrahın radikal prostat cerrahisindeki klasik laparoskopik cerrahi deneyimi başarıda çok önemlidir. Zor ve dezavantajlarıyla laparoskopik cerrahiyi, robotun avantajları olmadan da rahatlıkla uygulayabilen deneyimli bir cerrahın, da Vinci robotik teknolojik desteği de alarak penisin sinirleri, damarları ve büzük kasların korunmasında en üst düzeyde koruyarak başarıyı sağlar."
Prostatın ağırlığına göre hangi teknikler kullanılıyor?
"100 gramın üzerindeki prostatlarda açık ameliyat öneriyoruz. Çünkü idrarın akışını engelleyen meyvenin hepsinin çıkarılması gerekir. Meyve çıkarılırken bir tane dilimi kalsa, o dilim tekrar yeni bir meyve halini alacaktır. 90 grama kadar ağırlığı olan prostatlarda, tur yöntemi uygulanmaktadır. Eğer hasta kanı inceltici kullanma zorunluluğu varsa, kanama riski yüksekse lazer teknolojisi ile işlem yapılması uygun olur. Ancak lazer teknolojisi hastada kötü kullanılırsa, bu da büyük bir sorun oluşturur. Eğer prostatın meyve kısmı yerine kabuk kısmını buharlaştırırsanız ve kabuk kısmın hemen dışındaki sinirler yanarsa, hasta ereksiyon sorunu ile karşı karşıya kalabilir. Prostatın hemen yanındaki büzük kasların buharlaştırılması da, hastanın idrar kaçırmasına neden olur."
Ameliyatta uygulanan teknik hastanın iyileşme süresini nasıl etkiliyor?
"Prostat ameliyatlarında kapalı yöntemlerle yapılan endoskopik tedavilerde iyileşme çok hızlıdır. Açık yöntemde bir ameliyat yarası oluştuğu için, ameliyat sonrasında kanamalar ve ağrı ortaya çıkar. O yaranın iyileşmesi için belli bir süre geçmesi gerekir. Açık ameliyatlarda 7-10 günlük bir iyileşme süresi vardır. Kapalı yöntemle yapılan işlemlerde iyileşme süresi daha kısadır. Mesaneyi bir balon olarak düşünürseniz, balonun tam çıkışındaki o meyve çıkarılıp, kazınıp yakıldığında orada bir yara oluşmaktadır. O yarının iyileşmesi için; açık ameliyatlarda 5 gün, kapalı olan klasik tur yönteminde 2 – 3 gün, lazerde de 1 – 2 gün sondanın tutulmasını öneriyoruz. Lazer uygulamasının hasta için dezavantajı, ameliyat bölgesinde yakma nedeniyle bir kabuk oluşmasıdır. Yara iyileştiği zaman bu kabuk da idrar akımı ile atılacaktır. Ancak parçaların atılması sırasında bazen hasta sıkıntılar yaşayabilir. Lazer olan bir hastada yaklaşık 1 ay boyunca yara kabukları atılacağı için hastada şikayetler ortaya çıkabilir. Ancak klasik denilen tur yönteminde fazla şikayet olmaz. Yanma, sızlama, kanama, idrarını hisseder hissetmez tuvalete gitme ihtiyacı duyulması gibi sorunlar olabilir."
Prostat cerrahisindeki gelişmeler nelerdir?
"İyi huylu prostat büyümesi sorununda ameliyat, idrar yolundan girilerek yapılan endoskopik işlemler ile açık ameliyatlardan oluşmaktadır. Kapalı ameliyatlarda; plazmakinetik enerji, elektrik veya lazer enerjisi kullanılmaktadır. Robotik teknolojideki ilerleme sonrası birçok teknolojik avantajları ile “da Vinci robotik sistem” ile robotik cerrahi denilen teknik, 2001 yılından itibaren tüm dünyada çok hızlı bir gelişimle ve zamanımızda en fazla şekilde prostat kanseri cerrahisinde uygulanmaya başlamıştır. A.B.D’de %84 prostat kanseri ameliyatı “da Vinci robotik teknik” ile yapılmaktadır."
Da Vinci Robot” ile yapılan ameliyat sonrası hasta ne kadar süre sonra cinsel yaşamına dönebiliyor?
"Bunu bir elma örneği ile açıklamak mümkün. Çok güzel kıpkırmızı bir elma var. Halbuki elmanın içini bir kurt çürütmeye başlamış. Ama dışarıdan görünmüyor. Ama o kurdu da yakalamanız lazım. Elmanın içinden çürüğü yakalamak için bir iğne ile örnekler yani biyopsi alınıyor. Yakalandığı anda da elmayı vücuttan çıkarmak gerekiyor. Kabukta sıkıntı yoksa ve çürük içerideyse yani kanserli doku prostatın içinde ve prostatın kapsülüne sirayet etmemiş ise penise giden damarları ve sinirleri korumak mümkündür. Penise giden damar ve sinirler, prostatın hemen altındadır. İdrar kanalının hemen altından penise ulaşırlar. Bunlar incecik, soğan zarı gibi, katman katman zarlar içindedir. Zarları ayırarak sinirleri korumak ve kanserli prostatı çıkarmak gerekir. Bu sayede de sinirlerin koruması ve cinsel fonksiyonda devamlılık sağlanabilir. Sinirlerin korunması durumunda ereksiyon fonksiyonu devam eder. Eğer sinirler korunmazsa ereksiyon fonksiyonu dolayısıyla hastanın cinsel yaşamı ortadan kalkar."
Da Vinci Robot cerrahisi ile sinirler korunabilir mi?
"Sinirler, açık cerrahi ile de korunabilir. Eğer açık cerrahi uygulayan doktor kafasına madenciler gibi bir tepe ışığı takıp, 3.5-4.5 kat büyüten gözlük kullanarak prostatı bir ağ şeklinde saran ve penise giden sinirleri görerek koruması gerekir. Böyle yaparsa ancak sinir ağının zarar görmesini önleyebilir. Laparoskopik yani kapalı cerrahi doktora çıplak gözle değil, teleskop yardımıyla 10-20 kat büyüme sağlanabilmektedir. İki tür laparoskopi yöntemi vardır: İlki, iki boyutlu görüntü altında yapılan Klasik Laparoskopi. Ameliyat, iki boyutlu görüntü altında gerçekleştirilir. da Vinci Robot yardımıyla yapılan laparoskopi veya asıl adıyla da Vinci Robotik Cerrahi ile uygulanan cerrahi tekniği. da Vinci
Robot laparoskopinin bazı zorluklarını bypass eder. Üç boyutlu high definition (yüksek çözünürlük) görüntü altında ameliyatı sağlanır. Kollar, vücudun içindeki robot kolları 7 açılı ve 540 derecede hareket edebilmektedir. Çok ince kollara sahip olan bu cihaz ile o bölgedeki sinirler rahatlıkla korunabilmektedir. En önemlisi robot kolların titreme etkisinin de olmamasıdır. Bu nitelikteki robot kolları ile 3 boyutlu iyi ve net görüntü altında ameliyat ile hata payı en aza iner."
Sinir korumanın yaşla ilişkisi var mı?
"Sinirlerin korunması yaşa bağlı olarak değişmektedir. Hastanın ameliyat öncesinde şikayetleri var mı? Sigara içiyor mu? Şeker hastalığı var mı? Ereksiyon durumu nedir? Bu soruların yanıtları çok önemlidir. Robotik cerrahi işlem sırasında özellikle zar kısımlarının hepsini bir ağ şeklinden kurtarırsanız ki ona ‘Afrodit peçesi’ denir. Peçe tarzında koruduğunuzda ereksiyon fonksiyonun devam etme olasılığı % 90’lardadır. Ancak bu başarının oranı, açık cerrahide çok daha azdır."
Ereksiyon ameliyattan ne kadar sonra gerçekleşiyor?
"Hastanın işlemden sonra ereksiyonunun başlaması için belli bir sürenin geçesi gerekir. Ameliyat sırasında ne kadar korunsa da o bölgedeki sinirler bir şekilde sağa sola çekilmekten etkilenmektedir. “da Vinci Robot” bu çekilme etkisini de en aza indirir. Ameliyat sonrası sinirlerin toparlanma ihtiyacı doğar. Sinirlerin ameliyat sırasında ne kadar etkilendiğine bağlı olarak eski durumuna gelmesi, 2 yıla kadar uzayabilir. Minimum 1 hafta 10 gün sonra ereksiyonları başlayan hastalar olduğu gibi 2 yıl sonra hiçbir sıkıntısı kalmayan kendini eskiye göre çok daha iyi hisseden hastalarım da vardır. Bu dönemde hastalara penis rehabilitasyonu yapılarak ereksiyon sağlıklı bir şekilde sağlanabilir. Burada önemli olan, bu aralıkta hastayı iyi tedavi ederek hem cinsel fonksiyonunu sağlamak hem de penise koruyucu olan bu rehabilitasyonu yapmak çok önemlidir."
Da Vinci Robotik Cerrahi’nin ayrıcalıkları nelerdir?
"• Da Vinci robotik cerrahi sonrası hastaların % 95’i, 1-2 gün hastanede kaldıktan sonra evlerine gitmektedir.
• Açık cerrahide % 30-45 oranında hastaya kan verilmesi gerekirken, da Vinci ile ameliyatta hastaların sadece % 1’i kan alma ihtiyacı duyar.
• Hastanın ağrı kesici kullanım ihtiyacı çok azalır, ameliyat sonrası 4. ya da 7. gün arasında sonda ihtiyaca ortadan kalkar, hastalar ameliyattan sonraki en geç 2. hafta içinde rutin iş yaşamlarına geri dönebilirler.
• Prostat kanserinin da Vinci robotla cerrahisi sonrası hastalar %96-98 oranında normal şekilde idrar tutabilmekte, % 80-90 oranında da ek tedavi almadan cinsel fonksiyonunu gerçekleştirebilmektedir."
KONUYLA İLGİLİ DİĞER BAŞLIKLAR
Da Vinci Robotu Yaygınlaşıyor
Prostat Tedavisinde Greenlight
Cinsel Sorun Partneri Nasıl Etkiliyor?
Prostat Hastalıkları ile İlgili Sorulan Sık Sorular
Prostat Ameliyatı Sonrası Erkekler Cinselliğe Veda Etmiyor
Prostat Kanseri ve PSA Testi
Prostat Biyopsisi | 
