Prostat kanseri tanısının kesinleştirilmesine yardımcı olan prostat biyopsisi, acı verici bir işlem olarak bilinir. Oysa günümüzde genel anestezi altında yapılan biyopsiler hem hastanın hiçbir şey hissetmemesini, hem de çok fazla parça alınmasına olanak tanıyarak daha sağlıklı bir sonucun elde edilmesini sağlıyor.

Anadolu Sağlık Merkezi (ASM) Ataşehir Tıp Merkezi’nden Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Cüneyt İşeri prostat biyopsisiyle ilgili soruları yanıtladı.

PSA NE DEMEKTİR VE PROSTATLA İLGİSİ NEDİR?

PSA, prostata özgül antijen anlamına gelen İngilizce “Prostate Specific Antigen” deyiminin baş harflerinden oluşan bir kısaltma. Erkeklerde en sık görülen ve kansere bağlı erkek ölümlerinin başta gelen nedenlerinden olan prostat kanserinin tanısında kullanılıyor. PSA, prostat kanserli hastalarda kandaki değeri yükselten bir protein. Hastalardan kan alınarak yapılan ölçüme de PSA testi deniliyor.

PSA HANGİ DÜZEYE YÜKSELİRSE PROSTAT KANSERİ TANISI KONULUR?

PSA ölçümü ile ancak kime prostat biyopsisi yapılacağına karar verilebiliyor. Zira kesin tanı ancak biyopsi ile mümkün. Biyopsi kararı verdirten değerin ne olduğu ile ilgili de bazı belirsizlikler var. En son çalışmalar böyle mutlak bir sınır değerin mevcut olmadığını gösteriyor. Güncel bilgiler ışığında, ardışık ölçümlerdeki sürekli artışların kanserden şüphelenmek için daha anlamlı bir ölçüt olduğu söylenebilir. Tabi ki PSA testiyle birlikte parmakla yapılan prostat muayenesini de ihmal etmemek lazım.

DİYELİM Kİ BİR HASTADA PSA ÖLÇÜMLERİ VE/VEYA PROSTAT MUAYENESİ İLE KANSERDEN ŞÜPHELENİLDİ. BUNDAN SONRA NE YAPILIYOR?

Kesin tanı biyopsi ile konuluyor. PSA testi ve prostat muayenesi, yalnızca kime biyopsi yapılacağına karar vermek için yapılan incelemelerdir. PSA’nın serbest ve total değerlerinin ayrı ayrı ölçülmesi gibi işlemler, gereksiz yere biyopsi yapmayı engellemek, gerektiğinde de ihmal etmemek amacıyla yapılıyor.

PROSTAT BİYOPSİSİ NASIL YAPILIYOR?

Biyopsi aynı prostat muayenesinde olduğu gibi anal yoldan yapılıyor. Ancak işlemi prostat anatomisini ayrıntılı olarak görerek yapabilmek için ultrasondan yararlanılıyor. Ultrason, kanserli dokuyu tanımaktan çok örneklemeyi daha doğru yapmak, yani prostatın kanser gelişimi açısından riskli bölgelerinin tamamını sağlıklı bir şekilde örnekleyebilmek amacıyla kullanılıyor.

BİYOPSİDEN KANSER ÇIKMAZSA, HASTADA KESİNLİKLE KANSER OLMADIĞI SÖYLENEBİLİR Mİ?

Maalesef söylenemez. PSA ve/veya muayeneden şüphelenilerek biyopsi yapılan ve kanser saptanmayan olgularda ikinci kez biyopsi yapıldığında, yüzde 30’u bulan oranlarda kanser saptanabiliyor.

BİYOPSİ HASTA İÇİN KOLAY BİR İŞLEM MİDİR?

Lokal anestezi ile yapıldığında, işlemin zorluğu kişiye göre değişiyor. Bazı hastalar kabul edilebilir olarak tanımlarken, bazıları çok ağrılı buluyor ve tekrar biyopsi yaptırmaktan kaçınıyor. Bu nedenlerle bir başka seçenek olarak biyopsi genel anestezi altında yapılabiliyor. Genel anestezi altında yapılan biyopsinin diğer bir üstünlüğü de ağrı sorunu olmadığından, lokal anestezi altında yapılana kıyasla çok daha fazla sayıda biyopsi alınarak daha güvenli bir örneklemeyi mümkün kılmasıdır.

BİYOPSİYİ KİM YAPIYOR?

Hem ürologlar hem de radyologlar yapabiliyorlar. Ancak ameliyathanede genel anestezi altında yapılan işlemi genellikle ürologlar yapıyorlar. Böylece yalnızca hasta için konforlu ve örneklemenin çok yeterli olduğu bir işlem olmakla kalmayıp, bizzat hastanın özelliklerini en iyi bilen ve biyopsi kararını veren hekim tarafından gerçekleştirilebiliyor.

ANESTEZİ ALTINDA BİYOPSİ YAPTIRMAK İÇİN HASTANEYE YATMAK GEREKİYOR MU?

Hayır gerekmiyor. Genel anestezi altında prostat biyopsisi günübirlik cerrahi ünitesinde yapılan bir işlem. Yani işlemden sonra gündüz ünitesinde birkaç saat istirahat ettikten sonra hasta evine gidebiliyor ve ertesi gün işine dönebiliyor.

 BU KONUYLA İLGİLİ DİĞER BAŞLIKLAR

Erken Teşhisle Prostat Kanserini Yenin

İlerlemiş Prostat Kanserinde Brakiterapi Yöntemi

Prostat Kanseri  Ve Tedavisi