Tüm dünyada ölüm nedenleri arasında ilk sıralarda kalp krizi yer alıyor! Yapılan araştırmalara göre her 38 saniyede bir kişi kalp krizi nedeniyle hayatını kaybediyor. Kalp krizini tetikleyen pek çok faktörden biri de Omega 3 eksikliği.

KadıköyŞifa Klinik Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Gökhan Özışık, Omega 3 hakkındaki soruları yanıtladı.

. Omega 3 nedir, ne işe yarar?
Kalp ve birçok sistemin korunması için gerekli olan Omega 3 vücut tarafından yapılamayan ve muhakkak dışarıdan alınması gereken bir yağ asididir. Kişilerin yaşam tarzı ve metabolizmalarındaki değişiklikler, örneğin sigara içmek, yanlış beslenme alışkanlığı da Omega 3 seviyeleri üzerinde son derecede etkilidir.

Her balıkta yeterli Omega 3 olmadığı gibi bazen yenilen balıklar ve alınan bazı Omega 3 takviyeleri de vücut tarafından yeterince kullanılamamaktadır. Balığın hazırlanışından seçimine kadar çeşitli faktörlerin Omega 3 düzeyleri üzerindeki etkisi çok önemlidir. Bu nedenle kişilerin Omega 3 seviyelerini balık yiyip yememesine, takviye alıp almamasına bakarak tahmin etmek imkansızdır ve kişiler farkında olmadan düşük Omega 3 düzeyine bağlı tehlikelerle karşı karşıya kalabilmektedirler.

Tam da bu noktada hs-Omega 3 indeks testi kişilere ve doktorlara son derecede yardımcı olmaktadır ve sadece Omega 3 seviyesini değil, trans yağlar dahil, 23 çeşit yağ asidinin durumunu da inceleyerek kişinin hem korunma düzeyini, hem de potansiyel sağlık risklerini ortaya koymaktadır.

. hs-OMEGA -3 İNDEKS testi nedir?
hs-Omega 3 indeks testi Omega 3 yağ asitlerinin miktarını ölçen yeni nesil bir kan testidir. Bu test sayesinde ani kardiyak ölüm riskinizi ve korunma durumunuzu belirleyebilirsiniz. Araştırmalar düşük Omega 3 indeksinin yüksek kalp krizi riski ile ilişkisini göstermiştir. 3.3’ten düşük Omega 3 indeksi yüksek kalp krizi ölüm riskini işaret etmektedir.

Omega 3 indeksini yüzde 6.5’a çıkartmak kalp krizinden ani ölüm riskini yüzde 90 oranında azaltmaktadır. İdeal değerler 8 ila 11 arasıdır.

Omega 3 miktarı kadar bu testte belirtilen Omega 3 - Omega 6 oranı ve yine bu testte yapılan 23 farklı trans yağlar ile doymuş yağlar dahil çeşitli yağ asitlerinizin düzeyi de çok önemlidir.

. hs-OMEGA 3 İNDEKS testi nasıl yaptırılır?
hs-Omega 3 indeks testi size bu konuda yol gösterecek en gelişmiş testtir. hs-Omega 3 indeks testi hakkında doktorunuzdan, diyetisyeninizden veya eczacınızdan bilgi alabilirsiniz. hs-Omega 3 indeks testi şu ana kadar CLIA sertifikası almış ve hem ABD, hem de Avrupa’da ruhsatlanmış olan tek testtir. Çok yeni geliştirilmiş bir test olan hs-Omega 3 indeks testi kırmızı kan hücreleri zarındaki Omega 3 yağ asitlerinin miktarını ölçmeye dayanmaktadır.

Araştırmalar Omega 3 asitlerinin yüksek olduğu zaman kalp korumasının en üst seviyede olduğunu göstermektedir. Bu testte Omega 3 dahil olmak üzere 23 çeşit yağ asidi ölçülmektedir ve sonuçları verilmektedir. Doktorunuz veya diyetisyeniniz bu sonuçlara göre size gerekenleri önererek ve takip ederek kalp krizi riskinizi, damarsal hastalık risklerinizi ve aşağıdaki pek çok duruma karşı riskinizi ileri derecede düşürme imkanına sahiptir. Diğer taraftan, hamilelerde Omega indeks testi çok önemli rol oynamaktadır. Düşük Omega 3 indeksi ileride doğacak çocukta bazı sağlık problemlerine neden olabilmektedir.

. İdeal Omega 3 alımı nasıl olmalı?
Yeterli Omega 3 alıp almadığınızın veya aldığınız Omega 3`lerden yararlanıp yararlanmadığınızın tek kontrol yolu hs-Omega 3 indeksi testi yaptırmanızdır.
Omega 3 testi ile tespit edilen düşük Omega 3 indeksini düzeltmek için yapılması gereken, Omega 3 ihtiva eden ve doğru şartlarda yaşamış somon, saldalya gibi balıkları daha çok yemek ve doğru kalite ve miktarda omega 3 yağ asidi içeren besin takviyelerini almaktır.

Bunların tesiri üç veya dört ayda ortaya çıkacağından bu süre sonunda tekrar hs-Omega 3 indeksinizi kontrol etmek ve indeks normale geldi ise tekrar düşüşü önlemek için bu şekilde beslenmeye ve takviyeleri kullanmaya devam etmek gerekir.

. Omega 3 eksikliği hangi belirti ve hastalıklara yol açar?
• Kronik yorgunluk ve halsizlikten yakınıyorsanız,
• Konsantrasyon güçlüğü ve hafıza problemleri yaşıyorsanız,
• Cildiniz kuru ve eskisinden daha sertse,
• Gözleriniz eskisi gibi parlak ve canlı değilse,
• Eklem ağrıları çekiyorsanız,
• Yoğun çalışma temposu ve strese tahammülünüz azaldı ise,
• Trigliserid düzeyiniz yüksek ise,
• 60 yaşından önce kalp krizi geçirmiş 1. derecede akrabalarınız var ise,
• Koroner kalp hastalığınız varsa,
• Hamileyseniz,
• Çok fazla kahve ve çay tüketiyorsanız,
• Sigara veya puro içiyorsanız,

omega 3 seviyeniz ve diğer yağ asitleri oranları bozuk olabilir.

. Hangi besinlerde Omega 3 bulunur?
Omega 3 insan vücudunda yapılamadığından muhakkak dışarıdan alınması gereklidir. Temelde üç farklı türü bulunur Omega 3’ün: ALA, EPA ve DHA.

Omega 3’ün asıl ana kaynağı yağlı balıklardır.  Daha az olmakla beraber diğer deniz mahsullerinde de bulunur. ALA ise balıkta bulunmaz yağlı tohumlar ve koyu yeşil sebzelerde bulunur. Tek başına ALA almak yeterli değildir. Daima EPA ve DHA da alınmalıdır. Bu nedenle beslenmemizde Omega 3 kaynaklarının dengesine çok özen göstermek lazımdır.

Omega’nın başka bir çeşidi olan omega 6’nın da en önemli kaynağı bitkisel yağlardır. Omega 3 ve Omega 6 oranları çok önemlidir. Bu oranlardaki değişiklikler insanlarda çeşitli sistemlerin bozukluklarına neden olabilirler. Bunun dışında, zehirli maddeleri ihtiva etmeyen (çevre kirliliğinden etkilenmemiş) balıklardan uygun tekniklerle elde edilmiş ve içinde yeterli miktarda Omega 3 olan besin takviyeleri de en güvenilir Omega 3 kaynağıdır.