Sistit birçok kadının sık karşılaştığı hastalıklardan birisidir tarif olarak idrar kesesinin iltahaplanmasıdır.Ana başlık olarak iki büyük tipi vardır.Bunlardan bir tanesi bakterilerin yol açtığı mikrobik sistit diğeride mikroplar ile hiç ilgisi olamayan intersitisyel sistittir.Bu iki hastalığın’da belirti ve bulguları biribirine benzer ve birbirleri ile sıklıkla karışırlar.
MİKROBİK SİSTİT
Bakterilerin yol açtığı mikrobik sistit 20-40 yaş arasındaki genç kadınların yüzde 25-30’da görülecek kadar sıktır.En sık bilinen nedeni cinsel aktivitedir.Koli bakterisi en sık bu hastalığa yol açan ajandır.Kadınlarda 40 yaşından sonra azalan mikrobik sistit 65 yaşından sonra tekrar artar.Bu yaş gurubunda ise görülme sıklığı yüzde 20 cıvarındadır.Yaşlanma ile artmasının nedeni vucut direncinde azalma,idrar kesesinin aşağıya sarkması ve menapoz sonrası hormonal değişimlerin idrar yollarını’da etkilemesidir.
Hastalarda idrar yaparken yanma hissi,sık ve az miktarda idar yapma,acil idrara gitme hissi ve karnın en alt kısmında ağrı ve rahatsızlık hissi gibi yakınmalara yol açar.Bazı hasatalarda buna ek olarak idrarda kanama ve kötü kokulu idrar da görülebilir.Tanı idrar tahlili ve idrar kültürü ile konur.
Tedavi 3 günlük kısa süreli antibiotik tedavisidir.En etkin korunma yöntemi ise kişisel hijyen ve cinsel ilişki sonrası idrar yaparak idrar kesesinin boşaltılmasıdır.Bu koruyucu yönteme rağmen sık sistit olan kadınlara cinsel ilişkiden hemen sonra tek doz antibiotik verilir.Çok nadiren buna rağmen sık sistit olan kadınlarda ise düşük dozda ve uzun süreli antibiotik tedavisi uygulanır.Ayrıca sık sistit olan kadınlar altta yatan taş,idrar kesesi sarkması idrar fistülleri gibi gibi hastalıkların araştırılması açısından radyolojik tetkikler ve sistoskopi ile değerlendirilmelidir.
İNTERSİTİSYEL SİSTİT
Amerika Birleşik Devletleri`nde her 100 000 kadının 50 sinde görülen ve mikrobik bir nedeni olmayan hastalıktır.Kendini sık ve ağrılı idrar,alt karın ağrısı,sıkışma hissi ile belli eder ve ciddi dalgalanmalar gösterir.Hastalar bazı günler çok iyi iken aniden kötüleşme ve bunu takip eden iyileşme süreci geçirirler.Kesin belli olan bir nedeni yoktur,gıda allerjileri,geçirilmiş idrar yolu enfeksiyonları,idrar kesesinin iç yüzünü döşeyen tabakanın bozulması,aşırı stress,sinirsel hastalıklar,idrarda bulunan irritan maddelerin etkisi olduğu kabul edilmekte ve halen araştırılmaktadır.
Hastalığın tanısı ancak diğer olası hastalıkların ekarte edilmesi ile konur. Ekarte edilmesi gereken hastalıklar mikrobik sistit,idrar kesesi kanseri,idar yolları verem hastalığı,idrar kesesini sinirsel çalışma bozuklukları gibi hastalıklardır..Bu amaçla idrar kesesinin içine optik cıhazlar ile bakılması (sistoskopi) dahil geniş bir yelpaze içindeki tetkik yöntemleri uygulanır.
Hastalığın kesin olarak bilinen tek bir tedavi yöntemi yoktur.Hastalığın alevlenme gösterdiği dönemlerde de faydası olduğu bilinen ilaçlar belli bir sistematik içinde denenmeli ve hastanın fayda gördüğü ilaç tespit edilirse ataklar sırasında bu ilaç kullanılmalıdır.Bu amaçla ağızdan alınan haplar veya idrar kesesi içine ince bir kateter ile verilen solusyon halindeki ilaçlar kullanılır.İlaçlara cevap vermeyen olgularda cerrahi yöntemler son çaredir.Hastalığın tanısı konduğu zaman hastalara bunun kronik bir hastalık olduğu anlatılmalı,ömür boyu bu hastalıkla birlikte yaşanılacağı vurgulanmalı ve gerekirse psikolojik destek verilmelidir.
Prof. Dr. Yalçın İlker
Anadolu Sağlık Merkezi Üroloji Uzmanı
www.anadolusaglik.com
BU KONU İLE İLGİLİ DİĞER BAŞLIKLAR
Sistit Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?
Soğuk Hava İdrar Yolu Enfeksiyonlarına Davetiye Çıkartıyor
Tatilcileri Bekleyen Gizli Tehlike: Havuz Sistiti
İdrar Yolu İltihabına Antibilotik Tedavisi | 
