Genelde yaşanan felaketler yıldönümlerinde hatırlanır ve daha çok bu günlerde gündeme gelir. Ancak ülkemizin deprem kuşağı içinde yer aldığı gerçeği, yaşanan depremlerden sonra zaman zaman gündeme getirilmektedir. Depremle ilgili birçok Arama Kurtarma Ekipleri olmasına rağmen özürlülerle ilgili bir çalışma yürütülmemektedir. Bunun için de birçok özürlü güvensizlik içinde yaşamaktadır. Bu konu ile ilgili bilgi vermek gerekirse;

Deprem Esnasında Nasıl Hareket Edileceği Konusunda Bilgilendirmek…

En çok deprem olan yerlerden biri Japonya’ dır. Ama depremde çok fazla yıkım hasarı olduğu halde en az can kaybı yaşanan yerdir. Çünkü orada herkes deprem sırasında ne yapacağı konusunda bilinçlidir.  

17 Ağustos depreminde bir otelde panik halinde herkes katlardan aşağı doğru kaçarken orada bulunan Japonlar üst kata çıkmışlar. Diğerleri göçük altında kalmış, Japonlar kurtulmuş.

17 ağustos depremi sırasında süre daha öncekilerden çok daha fazla uzayıp, sarsıntılar yoğunlaşıp, bina çatırdamaya başlayınca, herkes binaları boşaltıp dışarı çıkmaya başladı… Anneme zaman kaybetmeden evden dışarı çıkmasını söyledim. Beni bırakıp kesinlikle gitmeyeceği yanıtını verdiğinde, ‘Eğer bina yıkılırsa ve ben göçük altında kalırsam, sen dışarıda olduğun için bana yardım getirebilirsin ama ikimizi birilerinin fark edip yardım getirmesi gecikebilir’ dedim. Annem kararlı bir şekilde bana sarılıp ‘Ne olacaksa ikimize birden olsun’ diyerek beni reddetti.
Bir süre sonra ikinci bir depremin şiddetini yaşarken evde yalnızdım. Yine herkes evlerinden dışarı panik halinde kaçışırken, bana ilaç almak için hastaneye giden annemin kapıdan içeri girdiğinde soluk soluğa kaldığını görünce koşarak eve geldiğini anlamıştım.

Evden hemen çıkamayacak durumda olan insanlar için deprem sırasında nasıl hareket etmeleri konusunda bilgi verilmeli ve evdeki eşyalar sabitlenerek oluşabilecek kazalar önlenmelidir.

İlk yardıma gidecek olan ekipler engellilere en yakın ikamet eden kişilerden oluşturulmalıdır. Belediye, valilik gibi kurumların bünyesinde bulunan sivil savunma ve ilkyardım ekipleri şehrin çeşitli yerlerinde ikamet eden kişilerden oluşur. Ancak depremde ağır hasarlara neden olan yıkımlar meydana geldiğinde görevli kişilerin başka bölgelere kurtarmaya gitmesi birçok nedenden dolayı mümkün olamayacaktır. Ayrıca bu tür durumlarda öncelikle ailelerine yardımı tercih edeceklerdir.  
Bu durumda özürlüye yardım edecek kişiler özürlünün oturduğu yere en yakın ikamet eden kişilerden seçilmelidir. 

Deprem için önceden hazırlanmış olan malzeme konteynırlarının içinde özürlü için hayati derecede gerekli olan (mesaneyi boşaltmak için sonda, idrar torbası vs.) malzemelerin bulunması gerekir.
Deprem sonrası deprem sırasında kendini çaresiz durumda hissederek psikolojik sorunlar yaşayan özürlülere de psikolojik destek sağlanmalıdır. ( 17 ağustos depreminden kısa bir süre sonra ciddi travma yaşayan omurilik felçlilerinden birinin mide kanaması geçirerek yaşamını yitirdiğini unutamıyorum.

Ramazan Baş
Türkiye Omurilik Felçlileri Derneği Başkanı
www.tofd.org.tr