Geçmişte söylenmiş bir söz olan "bir kere sezaryen hep sezaryen" sözünün anlamı bir defa sezaryen ile doğum yapan kadının daha sonraki tüm bebekleri için sezaryen olması gerektiğidir.

Oysa günümüzde bu anlayış yerini yavaş yavaş sezaryen sonrası normal doğum kavramına bırakmaktadır. Geçirilmiş sezaryenden sonra normal doğumdan kaçınılmasının sebebi doğum sancıları sırasında rahim üzerindeki eski sezaryene ait dikiş yerinin yırtılabileceği ve hem anne hem de bebek hayatının büyük tehlike altına gireceğidir. Bu yırtılmaya uterin rüptür adı verilir. Rüptür riski en fazla rahimin dikine kesildiği sezaryenlar sonrası mevcuttur. Rahimin alt tarafının enine kesilerek bebeğin çıkarıldığı ve daha sonra kesinin uygun şekilde dikildiği tür sezaryenlerde rüptür riski çok azdır. Günümüzde sezaryenlerin yaklaşık yüzde 99`u bu tür kesiler ile yapılmaktadır.

Daha önceki gebeliklerinde sezaryen geçirmiş ancak sonraki gebeliklerinde sancıların başladığını anlayamamış ve hastaneye müracaat ettiğinde doğumuna çok az süre kalmış kadınların mecburen normal yolla doğurtulması neticesinde alt segment kesilerde rüptür riskinin sanıldığı kadar yüksek olmadığının fark edilmesi ile bu konu hakkında çalışmalara hız verilmiştir ve sezaryen sonrası vajinal doğum kavramı ortaya atılmıştır.

Bu durumda daha önceki sezaryenin neden yapıldığı oldukça önem arz etmektedir. Pek çok sezaryen endikasyonu yeniden sezaryen gerektirmez. Bunlar arasında:

• Sıkıntıdaki bebek için yapılan sezaryenler
• Eylemin ilerlememesi
• Makat geliş
• Yan geliş
• Plasenta ile ilgili sorunlar 
• Zarların açılmasına rağmen eylemin başlamaması , vb.

Bu gibi durumlar sadece o gebelik için geçerli olduğundan sonraki gebeliklerde sezaryen aslında şart değildir. Oysa annedeki tıbbi bir problem gibi nedenlerle yapılan ameliyatlarda sezaryen endikasyonu sonraki gebelikler için de geçerli olacağından bu tür kişilerde bu şans yoktur. Ayrıca önceki sezaryende yapılan kesi de önemlidir. Bazen yan kesi olarak başlayan ameliyat bebeği çıkartmak için T şekline dönebilir. Dışta olan kesi içteki kesi hakkında bilgi vermez.

Daha önce yan kesi ile sezaryen olan, sezaryen için tıbbi bir gereklilik olmayan ve kemik çatıları müsait olan hemen hemen her kadın sezaryen sonrası normal doğum için uygun birer aday olabilir.

Sezaryen sonrası normal doğumun, normal doğumdan farklı olarak en önemli ve tek riski rüptürdür.

Sezaryen sonrası normal doğum ideal olarak hastane ortamında, acil bir durum varlığında anne ve bebeğin hayatını kurtarabilmek maksadı ile çok kısa sürede sezaryene geçilebilecek ortamlarda yapılmalıdır.

Tüm normal doğumlarda olduğu gibi sezaryen sonrası normal doğum denemelerinde de acil sezaryen gerektirecek şartlar ortaya çıkabilir.

Doç. Dr. Tolga ERGİN
Acıbadem Hastanesi  Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü
www.acibadem.com.tr