SÖYLEŞİ: Demet DEMİRKIR
Kalp kasının yapı ve fonksiyonlarının bozulmasıyla ortaya çıkan kalp hastalığına kardiyomiyopati ismi veriliyor. Hastalığın farklı şekillerde belirti verdiğini söyleyen Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nden Doç. Dr. Hülya Kaşıkçıoğlu; belirtilerin çoğunlukla; halsizlik, çabuk yorulma, nefes darlığı, çarpıntı, göğüs ağrısı ve bayılma şeklinde ortaya çıktığını anlatıyor.
Bazı kanser türlerinde kullanılan bazı kemoterapi ilaçlarının kalp kası fonksiyonlarını azalttığını ve kardiyomiyopatiye neden olabildiğini belirten Doç. Dr. Hülya Kaşıkçıoğlu, risk gruplarını şöyle sıralıyor;
“Bağışıklık sistemi zayıf olan hastalar, iyi takip edilmeyen diyabetikler, uzun süreli yoğun alkol ve madde bağımlısı olan bireyler, daha önce gebelikte kardiyomiyopati oluşmuş gebeler, ciddi kalp damar ve kapak hastalığı olan bireyler, ailesinde genetik geçişli kardiyomiyopati tanısı almış kişiler olan bireyler.”
Doç. Dr. Hülya Kaşıkçıoğlu; kardiyomiyopatiye yol açan hastalıklar, alkol kullanımı ve kardiyomiyopati, hamilelikte kardiyomiyopati, kanser ve kardiyomiyopati, tedavi seçenekleri, kardiyomiyopati ve kalp nakli konularındaki sorularımızı yanıtladı.
. Kardiyomiyopati nedir?
“Kardiyomiyopati; kalp kasının yapı ve fonksiyonlarının bozulması ile ortaya çıkan bir kalp hastalığıdır.”
. Kaç tip kardiyomiyopati vardır?
“Dört tip kardiyomiyopati vardır;
1. Dilate kardiyomiyopati: Kalbin genişleme ve kasılma fonksiyonlarının azalmasıyla seyreden bir kardiyomiyopatidir.
2. Hipertrofik kardiyomiyopati: Kalp kasının kalınlaşmasıyla seyreden bir kardiyomiyopatidir.
3. Restriktif kardiyomiyopati: Herhangi bir maddenin kalp kasında birikmesi ve kalbin doluşunu engellemesiyle seyreden bir kardiyomiyopatidir.
4. Aritmojenik sağ ventrikül kardiyomiyopatisi: sağ karıncık kas dokusunun hastalığıdır.”
“HER KARDİYOMİYOPATİ GRUBUNUN KENDİNE ÖZGÜ YAKINMALARI OLUYOR”
. Kardiyomiyopatilerin ortak birtakım belirtileri var mıdır? Kişi böyle bir rahatsızlığı olduğunu nasıl anlayabilir?
“Her kardiyomiyopati grubunun kendine özgü yakınmaları olmakla birlikte genellikle halsizlik, çabuk yorulma, nefes darlığı, çarpıntı, göğüs ağrısı ve bayılma gibi belirtilerle ortaya çıkabilir.”
. Grip gibi bazı hastalıklarda kalp kasını bozar mı? Kardiyomiyopatiye yol açan başka hangi hastalıklardan bahsetmek mümkün?
“Grip gibi hastalık tablolarına neden olan bazı virüslerin kalp kasının da iltihaplanmasına ve kardiyomiyopatilere neden olduğu bilinmektedir.
Viral enfeksiyonlar dışında diyabet gibi metabolizma hastalıkları, alkol ve kemoterapi ilaçları gibi toksik maddelere maruziyet, hipertansiyon, kalp damar ve kapak hastalıkları, kas ve iskelet sistemimini tutan bazı hastalıkların seyri sırasında kardiyomiyopatiler ortaya çıkabilir.”
. Alkol kullanımı kardiyomiyopatiye yol açar mı?
“Yüksek miktarda ve uzun süreli alkol tüketimi kalp kasının incelmesi, kalp odacıklarının genişlemesi ve kasılmalarının azalması ile seyreden dilate kardiyomiyopatiye yol açabilir. Bu hastalarda genellikle 10 yılı aşan yoğun bir alkol tüketimi mevcuttur.”
. Hamilelerde kardiyomiyopati görülebilir mi?
“Hamilelerde özellikle gebeliğin son ayı ya da doğum sonrası 5.-6. aya kadar görülebilen ve gebeliğin neden olduğu dilate kardiyomiyopati türü görülebilir. Bu özel kardiyomiyopati türüne gebelik kardiyomiyopatisi denilmektedir.”
. Hamilelikte kardiyomiyopatinin nedeni nedir? Nasıl anlaşılır?
“Gebelik kardiyomiyopatisinin nedeni tam olarak ortaya konulamamakla birlikte hamileliğe bağlı anormal bir bağışıklık yanıtı, gebeliğin annede yarattığı dolaşım yüküne anormal yanıt, gebeliğin yarattığı kalp kası iltihabı gibi birçok faktörün etkili olduğu düşünülmektedir.
Daha önceden bilinen bir hastalığı olmayan bir kadında gebeliğin son ayı ya da doğum sonrası ilk 6 ay içerisinde nefes darlığı, bacaklarda şişme, halsizlik, yorgunluk gibi kalp yetersizliği şikayetlerinin ortaya çıkması ile şüphelenilir ve ekokardiyografi gibi tetkikler sonrasında tanı konulur.”
“BAZI KEMOTERAPİ İLAÇLARI KARDİYOMİYOPATİYE NEDEN OLABİLİYOR”
. Kanser hastalarında kemoterapiye bağlı kardiyomiyopati gelişebilir mi? Bu durumda ne yapılmalıdır?
“Bazı kanser türlerinde kullanılan bazı kemoterapi ilaçları kalp kası fonksiyonlarında azalma ile seyreden kardiyomiyopatiye neden olabilmektedir. Bu grup kemoterapi protokolüyle tedavi edilmesi planlanan hastalar tedavi öncesinde kalp hastalığı açısından tetkikten geçirilir. Kalp ultrasonografisi (ekokardiyografi) ile başlangıçta değerlendirilen hastalar kardiyomiyopati gelişimi açısından yakın takibe alınır.”
. Kardiyomiyopatinin diğer nedenleri nelerdir?
“Kardiyomiyopatilerin diğer nedenleri ailesel ve ailesel olmayan olmak üzere iki sınıfa ayrılabilir. Ailesel kardiyomiyopatiler değişik genetik bozukluklar sonucu ortaya çıkarken ailesel olmayan kardiyomiyopatiler şu nedenlerle ortaya çıkabilir;
. Endokrin hastalıklar; Kötü kontrollü diyabet, tiroid hastalıkları, büyüme hormonu fazlalığı gibi durumlarda
. Genel vücut sistemlerini tutan bağ dokusu gibi hastalıkların seyri sırasında
. İnfitratif hastalıklar denilen kalp kasında madde birikimi ile karakterize hastalıkların seyri sırasında (örneğin; kronik enfeksiyonlarda, vücutta kronik seyirli herhangi bir iltihabi süreçte amiloid dediğimiz bir madde birikebilir. Amiloidoz dediğimiz bu hastalık restriktif kardiyomiyopati sebebidir.
. Bazı kalp iskelet sistemi hastalıklarında
. Kalp damarlarının ve kapaklarının ciddi hastalıklarında
. Ciddi beslenme yetersizliklerinde
. Yoğun radyasyon maruziyetinde (radyoterapi sonrası )
. Uzun süreli yüksek kalp hızı ile seyreden kalp ritim bozuklukları diğer kardiyomiyopati nedenleri olarak sayılabilir.”
. Kardiyomiyopati açısından kimler risk grubundadır?
“Bazı kemoterapi ilaçlarının kullanıldığı kanser hastaları, bağışıklık sistemi zayıf olan hastalar, iyi takip edilmeyen diyabetikler, uzun süreli yoğun alkol ve madde bağımlısı olan bireyler, daha önce gebelikte kardiyomiyopati oluşmuş gebeler, ciddi kalp damar ve kapak hastalığı olan bireyler ailesinde genetik geçiş özelliği gösteren kardiyomiyopati tanısı almış kişiler olan bireyler”
“FARKLI TEDAVİ YÖNTEMLERİ UYGULANIYOR”
. Ne gibi tedavi yöntemleri vardır?
“Farklı kardiyomiyopatilerin farklı tedavi yöntemleri vardır. Tüm kardiyomiyopati tiplerinde hastalığa ve şikayetlere göre öncelikle ilaç tedavisi uygulanmaktadır.
İlaç tedavisi dışında her kardiyomiyopati tipinin ve her hastanın hastalığının seyrine göre değişen farklı tedavi yöntemleri vardır.”
. Kardiyomiyopatide kalp nakli ne zaman kimlere gereklidir? Kalp naklini gerektirecek durumlarla karşılaşılabilir mi?
“Kalp nakli en son seçeneklerden bir tanesidir. Kardiyomiyopatili hastaların nakil adayı olması için bir ön değerlendirmeden yani tetkikten geçirilmesi gerekiyor. Bu tetkikler sonucunda ilaç tedavisi ya da diğer yardımcı tedavi yöntemlerinin yetersiz kaldığı durumlarda hastalar yapılan tetkiklerde de nakilden fayda görebilecek grupta bulunursa o durumda kalp nakli programına alınmaktadır.”
. Kardiyomiyopatinin tedavisinde ne gibi gelişmeler vardır?
“Kardiyomiyopatilerde en önemli ölüm sebeplerinden biri ölümcül ritim bozukluğu gelişmesidir. Bu ritim bozukluğu gelişme riski yüksek olan hastalarda, ritim bozukluğu oluştuğunda kalp içi şok uygulayarak ritim bozukluğunu sonlandırmaya yönelik tasarlanmış kalp pilleri giderek artan sıklıkta takılmaktadır.
Kardiyomiyopatilerin tedavisinde kalp nakli bekleyen hastalarda uygun organ bulununcaya kadarki süreçte hastanın hayatını idame ettirebilmesi için yapay kalp cihazları nadiren kullanılmaktadır. Bu cihazlar henüz araştırma aşamasında olup yaygın kullanılabilecek ideal cihaz ne yazık ki henüz geliştirilememiştir.”
. Hipertrofik kardiyomiyopati, Restriktif, dilate ve aritmojenik kardiyomiyopatinin belirtileri farklı mıdır? Özelliklerine değinir misiniz?
“Belirtileri birbirinden farklı olabilir. Hipertrofik kardiyomiyopati özellikle kalbin çıkış yolunu daraltan tipteyse özellikle egzersizle birlikte bayılmalar, göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı ve ritim bozuklukları ortaya çıkabilir.
Dilate kardiyomiyopatide halsizlik, yorgunluk, nefes darlığı, sırt üstü düz yatamama, bacaklarda şişme gibi şikayetler görülebilir. Bu şikayetler hipertrofik kardiyomiyopati grubunda en son dönemde ortaya çıkan şikayetlerdir.
Restriktif kardiyomiyopatide ise öncelikle restriktif kardiyomiyopatiye yol açan hastalığın bulgularına ilaveten çabuk yorulma, nefes darlığı, bacaklarda ve karında şişme gibi şikayetleri olur.
Aritmojenik sağ ventrikül kardiyomiyopatisi, kalbin sağ ventrikülünü tutar. Özellikle egzersizle ortaya çıkan bayılma, çarpıntı gibi şikayetlere neden olur.”
“DİLATE KARDİYOMİYOPATİDE ALTTA YATAN NEDEN BULUNAMAYABİLİR”
. Dilate kardiyomiyopati kimlerde görülür? Nasıl tedavi edilir?
“Dilate kardiyomiyopati, ağır, yaygın ve tekrarlayan kalp krizi geçirmiş hastalarda, kalp kası iltihabı geçirmiş hastalarda, kalbe zarar veren kemoterapi ilaçları kullanılan kanser hastalarında, uzun süreli yoğun alkol tüketimi olan bireylerde, gebelik sonrasında, diyabet gibi bazı metabolizma hastalıklarında görülebilir. Ancak sıklıkla altta yatan herhangi bir neden bulunamayabilir. Öncelikle altta yatan hastalığa yönelik tedavi uygulanır. Bununla birlikte Bu grup hastalarda öncelikli tedavi kalbin yükünü azaltmaya yönelik ilaç tedavisidir.
İlaç tedavisine yanıtsız kalan hastalarda, yapılan değerlendirmeler sonrasında uygun görülen gurupta kalp pili şikayetleri azaltmada yardımcı olabilir.
Ölümcül ritim bozukluğu olan hastalarda kalp içine yerleştirilen ve şok uygulayan özel kalp pilleri takılabilir. Bu grup hastalarda cerrahi ya da girişimsel tedavi nadiren seçilmiş olgularda uygulanmaktadır. Son seçenek yine uygun olan hastalarda kalp naklidir.”
. Hipertrofik kardiyomiyopati daha çok kimlerde görülür? Nasıl tedavi edilir?
“Hipertrofik kardiyomiyopati genetik geçişli bir hastalıktır ve toplumda her 500 kişiden birinde görülür. Genetik geçişli bir hastalık olmakla birlikte genellikle ergenlik çağında bulgu vermekte çocukluk çağında saptanamamaktadır. Hipertrofik kardiyomiyopati tanısı konulan hastalara aile taraması yapılmalıdır. Çocukluk döneminde hastalık saptanmayan olgular erişkin yaşta tekrar değerlendirilmelidir.
Tedavi; hastalığın kalbin çıkış yolunda tıkanıklık oluşturup oluşturmamasına göre tedavi şekli değişiklik göstermektedir. Her iki hasta grubunda da öncelikle ilaç tedavisi uygulanır. Ölümcül ritim bozukluğu olan hastalara kalp içi şok uygulayan pil takılabilir. Kalbin çıkış yolunda darlık olan hastalarda ilaç tedavisi ile şikayetler kontrol altına alınamazsa iki yöntemle bu bölgedeki kas inceltilebilir.
1) Myektomi denilen cerrahi yöntemle çıkış bölgesini daraltan kas kitlesi uygun hastalarda kesilip inceltilebilir.
2) Septal ablasyon denilen yöntemde; uygun olgularda kalp çıkışını tıkayan kas kitlesini besleyen damar anjiyografik olarak tıkanarak beslenmesi bozulup kas inceltilebilir.”
. Aritmojenik kardiyomiyopati kimlerde görülür? Sıklığı ve tedavisi nedir?
“Her yaşta görülebilmekle birlikte sıklıkla 30–40 yaş arası görülmektedir. Kalbin sağ karıncığını tutar ve sağ karıncığın kas dokusunun incelmesi ve zamanla kas dokusunun yerini yağ dokusuna bırakmasıyla seyreden bir hastalıktır. Buna bağlı olarak da sağ kalbin kasılma gücünün azalması ve ritim bozuklukları ile kendini gösterir. Sıklıkla egzersizle ilişkili ritim bozukluğu ile ortaya çıkar. Bu ritm bozuklukları egzersizle birlikte tetiklenip ölümcül olabilmektedir. Özellikle İtalya’nın Veneto bölgesinde sporla ilişkili ani ölümlerin önde gelen sebeplerinden biridir. Sıklığı genel toplumda 1/1000 -1/ 5000 arasında bildirilmektedir.
Tedavisinde yarışmalı sporların yasaklanması önerilir. Ritim bozukluğunu olan hastalarda kalp içi şok veren pil takılmaktadır.”
KONUYLA İLGİLİ DİĞER BAŞLIKLAR
Kalpte Ritm Bozukluğu
Kalp Yetersizliğinin Tedavisi ve Biventiküler ICD
Kalp Kapak Hastalıkları
Ne Zaman By-Pass Ne Zaman Stent?
By-Pass Sonrası Yaşam
Kapakta Üfürüm
Taşikardi
Kalp Ritmi Bozulursa
Mitral Kapak Tedavisinde Mandallama (MitraClip) Yöntemi
| 
