Sık Kullanılanlara Ekle · Anasayfam Yap ·  Üye Girişi · Yeni Üye  
   Kadın Sağlığı · Erkek Sağlığı · Çocuk Sağlığı · Tüp Bebek / Kısırlık · Göz Sağlığı · Kalp-Damar Hastalıkları · Kanser · Tüm Kategoriler >
 
Arkadaşına Gönder
Yorumları Oku/Yaz
Facebook'ta Paylaş
Twitter'da paylaş
 
 
Kalp Hastalıklarında Kök Hücre Tedavisi
06.01.2013 - 772 defa okundu.

Tıbbın mevcut olanaklarla tedavi edemediği birçok hastalığın tedavisinde kullanılmaya başlanan ilkel hücre “kök hücre” insanlara umut olmaya devam ediyor. Uygun verici bulunamadığı için nakil olamayan hastaların organ nakillerinde, kıkırdak, nefes borusu gibi organların oluşumunda insandan elde edilen kök hücreler kullanılıyor.

Kocaeli Üniversitesi Kök Hücre ve Gen Tedavileri Araştırma Uygulama Merkezi Müdürü ve Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Erdal Karaöz, “Gelecekte, ölmüş kalp dokusunu yeniden canlandırmak için hastadan elde edilen kök hücreler o kalp dokusuna enjekte edilerek  dokunun yeniden canlandırılması sağlanacak” diyor.

Kök hücrenin en önemli kaynaklarının yağ dokusu, kemik iliği, diş pulpası olduğunu söyleyen Prof. Dr. Erdal Karaöz, kök hücre konusundaki tüm sorularımızı yanıtladı.

. Kök hücre nedir?
Kök hücrenin biç çok tarifi var ama en basit tarifi ile; kök hücrelere, joker hücreler diyoruz. Vücudumuzda yaklaşık 300 trilyon hücre var. Bunların bir kısmı; gözümüzü, karaciğerimizi, böbreğimizi, oluşturuyor. Bu hücreler, vücut hücreleri olarak isimlendiriliyor.

Bir de kök hücreler var ki onlar çok az. Milyonda bir ya da çok daha düşük oranlarda bulunan farklılaşmamış yani, bir karaciğer hücresi gibi fonksiyon görmeyen ilkel hücreler. Bu hücrelerin iki tane önemli özelliği var; yüksek çoğalım potansiyeli ve bu hücrelerin kaynaklandıkları dokulardan farklı dokuların organlarına dönüşebilme yeteneği.

Biz kemikten bir kök hücre elde ettiğimizde bu hücreyi laboratuarda kıkırdağa, karaciğer hücresine ya da sinir hücresine dönüştürebiliyoruz. Son 10-15 yılda tıbbın kök hücre konusuna ilgi göstermesinin temel sebebi de bu.

Özetlersek, iki temel özelliği var kök hücrelerin; yüksek çoğalım potansiyeli ve farklı hücreleri oluşturabilme kapasiteleri. Yavaş yavaş biz bu hücrelerin farklı özelliklerini de keşfetmeye başladık. Ama bu iki temel özellik günümüzde modern tıbbın tedavi edemediği birçok sağlık problemleri için bir umut ışığı haline getirildi.

“KÖK HÜCRELER MUCİZE DEĞİL”
. Kök hücre tedavileri hangi hastalıklara umut olabilecek?

Kök hücreler mucize değil. Günümüzde onlarca hastalık var ki ne yazık ki tıbbın mevcut olanaklarıyla tedavi edilemiyor. Bu hastalıkların hemen hepsi kök hücreden ümit bekliyor. Kök hücrelerin gelecekte sahiden işe yarayabileceği hastalıklara örnek verecek olursa 100 hastalığın sadece 15-20 tanesine umut ışığı olacak.

10-20 tanenin de hepsinde işe yaramayacak. Bazılarında iyi işe yarayacak. Mesela hastalığın erken dönemlerinde işe yarayacak, uzun yıllar o hastalıktan muzdarip olmuş olan insanlarda belki de işe yaramayacak. Bu hastalıkları 3-5 başlık altında toplayabiliriz.

Nörojeneratif hastalıklar dediğimiz ya da kas ve sinir hastalılarda çok büyük beklentileri olan hastalık grupları. Organ yetmezlikleri çok çok önemli. Nakil bekleyen hastalar için çok öneli. Uygun verici bulamadığı için ne yazık ki hayatını kaybeden yüzlerce, binlerce hasta var. Bu hastalar için çok önemli ve bu tedavinin erken dönemde kullanılmaya başlanılması lazım.

Diyabetin de dahil olduğu otoimmün hastalıklar; krom, MS gibi hastalıklar kök hücreden yararlanıyor. Doku organ mühendisliğinde de kök hücreler artık önemli bir faktör oldular. Kemik, kıkırdak şu anda zaten yapılabilinen doku implantları, örneğin mesane yapıldı. İki yıl önce, kök hücreler kullanılarak nefes borusu  yapıldı.

Körlükten tutun da genetik tabanı  olmayan sağırlıktan otizme kadar kök hücreler kullanılabiliniyor. Hastalıkların kompleksi arttıkça bunlara kök hücreyle tedavi bulma şansı biraz daha azalıyor. Oluşma mekanizmalarını anladığımız hastalıklarda kök hücreleri daha çabuk kullanacağız. Bunun ilk hedefi de kalp damar. Kalp yetmezlikleri ya da kalp krizi sonucu ölmüş kalp dokusunun yeniden canlandırılmasında kök hücreler çok yakında rutin bir uygulama haline gelecek.

"ÖLMÜŞ KALP DOKUSU YENİDEN CANLANDIRILABİLECEK"
. Kalp krizi geçiren kişiye nasıl bir kök hücre tedavisi uygulanacak?

Öyle bir hale gelecek ki normal by-pass cerrahisi sırasında hastaların kemik iliklerinden, ya da yağ dokularından elde edilen kök hücreler, damar değiştirilirken uygulanabilecek. Çok yakın bir zamanda by-pass için alınan damarlar hastadan alınmayacak kök hücreden elde edilecek.

Ölmüş kalp dokusunu yeniden canlandırmak için hastadan elde edilen kök hücreler o kalp dokusuna enjekte edilerek o dokunun yeniden canlandırılması sağlanacak. Sağlayacak diyorum ama yapılan çalışmalarda bunun olabileceğini gördük. Birkaç yıl içerisinde bunlar son derece rutin hale gelecek.

. Kök hücre nasıl damar şeklini alacak ve süreç nasıl işleyecek?
Bir organ yapmak ya da bir dokuyu üretmenin iki temel yöntemi var. Organlar üç boyutlu yapılar. Bu üç boyutlu yapıları inşa etmek için laboratuarda önce bir organın iskeleti gerekiyor bize.

Bütün organlarımızın bir iskeleti var ve bu iskelet, aynı bir çelik konstriksüyon gibi. Buna biz organın iskeleti diyoruz. Duvarları ördüğümüz tuğlaları hücreler olarak düşünelim. İskeleti oluşturmak için iki yöntem var:

1- Laboratuarda, kimyasal maddeler ya da matrixler kullanarak bunları yapıyoruz.
2-  Bir kadavradan organını çıkartıp o organı hücrelerinden arındırıyoruz. Deterjana, solüsyona sokup birkaç gün bekleyip o hücreleri tamamen uzaklaştırıyoruz. Kalan kısma da o organın iskeleti diyoruz.

İkincisi, yeni bir yöntem ve çok başarılı sonuçlar alınıyor. Bu yöntem gelecekte daha da başarılı olacak. Bu tam bir biyolojik sistem, insana dair iskeleti içeriyor. Daha sonra kime takılacaksa o doku ya da organ, o kişinin yağ dokusundan, kemikliliğinden elde ettiğimiz kök hücrelerle iskeletteki boşlukları dolduracağız.

Daha sonra elde edilen doku ya da organ insana naklediliyor. Bugüne kadar yapıldı bu işlem. İki yıl önce İtalya'da bir kadına, ölmüş bir kadavradan alınan nefes borusu nakledildi. O kök hücreler orada nefes borusunun fonksiyonlarını gören hücrelere dönüşüyor.

. Bir karaciğerin ya da kalbin iskeleti ne kadar zamanda kök hücreyle dolabiliyor?
Bu, organın büyüklüğüne göre değişir. Nefes borusu başarıldı ve şu anda kalp ve karaciğer üzerinde çalışılıyor. Bir kalp için ortalama yüz milyon hücre gerekiyor. Önce kök hücreleri yüz milyon hücreye çıkartmamız gerekiyor. Daha sonra belirli zaman aralıklarıyla o hücreleri iskelete ekmemiz gerekiyor. O hücreye, "sen artık kalp dokusunun hücresisin" diye emir vermemiz gerekiyor. Bu emri de kimyasal uyaranlarla veriyoruz.

“KÖK HÜCRELER İLKEL HÜCRELERDİR”
. Kök hücrelerin beynini etkiliyorsunuz yani?

Kök hücreler ilkel hücreler. Bu hücreler farklılaşmaya hazır şekilde bekliyorlar. Gen transferiyle, kimyasallarla ya da hücreyi mikro çevreye koyarak ona bu farklılaşma emrini verebiliriz. O emri alan kök hücre, "ben artık karaciğer hücresi olmalıyım" diyor ve karaciğer hücresi oluyor. Bu süreç organdan organa, dokudan dokuya değişiyor. Biz laboratuarda kök hücreden kemik yapmak için 28 gün, kök hücreden sinir yapmak için 2 gün, kıkırdak dokusu için 3 hafta bekliyoruz.

. Kocaeli Üniversitesi Kök Hücre Ve Gen Tedavileri Araştırma Uygulama Merkezi’nde neler yapıyorsunuz? Türkiye’deki kök hücre çalışmaları ne durumda?
Kocaeli Üniversitesi Kök Hücre Ve Gen Tedavileri Araştırma Uygulama Merkezi Türkiye’deki ilk araştırma ve geliştirme merkezi. 2007 yılında faaliyete başladık. 2008 yılında da Hacettepe’de bir merkez kuruldu. Ülkemizde birçok üniversite bu bağlamda çabalar içerisinde.

Biz deneysel çalışmalar yapıyoruz merkezimizde. İnsan ya da hayvan kaynaklı dokulardan önce kök hücreyi izole ediyoruz. Kök hücre aslında bütün organlarda var ama en kullanılabilir 3 tane kaynak var şu anda; yağ dokusu, kemik iliği, diş pulpası. Gömük 20 yaş dişiniz varsa ve çekilmediyse, çekildiğinde dişin pulpasından kök hücre elde edebiliriz. Bu çok önemli bir kaynak. Bu kaynakları kullanarak çalışmalar yapıyoruz.

Göbek bağı ve kordon kanından da kök hücre elde edebiliyoruz. Eklemlerimizin arasındaki boşlukta bulunan sıvı da gene kök hücre kaynakları arasında yer alıyor.

“KÖK HÜCRELER GEN TEDAVİSİNDE DE KULLANILIYOR”
. Gen tedavisi ve kök hücre tedavisi nedir, aralarında ne gibi farklar var?

Kök hücre tedavisi ile gen tedavisi birbirinden çok farklı şeyler. Kök hücre tedavisini iki tane yöntemi var:

1-
Hücresel tedavi: Direkt olarak hasta organın içerisine ya da hastanın damarından kök hücre enjekte ederek hastayı tedavi edebiliyoruz. Hücresel tedavide önemli olan şey kök hücreler.
2-  Doku mühendisliği: Kök hücreleri doku mühendisliğinde de kullanıyoruz. Her ikisinde de kök hücre var.

Gen tedavisi:
Gen tedavisi ise çok farklı. Doğuştan bazı insanlarda bazı genler çalışmıyor. Hücre çalışmadığı zaman sorumlu olduğu proteini üretemiyor. Eğer sorumlu olduğu protein yaşam için çok önemliyse bu hastaları yaşamlarının belirli dönemlerinde kaybedebiliyoruz.

Bunlar için tek çare var; gen tedavisi. Tedavi ile, çalışmayan o genin yerine konması gerekiyor. Bunu yapmanın farklı yöntemleri var. O geni ait olduğu yere sokmak için taşıyıcılar kullanılıyor. En çok kullanılan taşıyıcılar da virüslerdir. Fakat virüsler bazı sorunlar çıkarabiliyor. Tümör oluşumları olabiliyor. Ama artık başka taşıyıcılar keşfedilmeye başlandı.

Vücudumuza bu geni sokmak için mutlaka aracıya ihtiyaç var. Ve bu aracı virüs olmamalı. Virüs olmayan daha sevimli taşıyıcılar da bulundu. Kök hücrelerin gen tedavisinde önemli biyolojik taşıyıcılar olduğunu düşünüyoruz. Bunu şuradan biliyoruz; mesela hayvanlarda deneyler yaparken hayvanın beyninin sağ lobuna tümör oluşturuyoruz. Daha sonra beyninin sol lobuna da kök hücreleri enjekte ediyoruz. Belirli bir süre sonra o kök hücreler, sağ lobda tümörü istila edarak oraya yerleşiyorlar. Bunun gibi onlarca deney yapıldı.

Bu bize şunu anlatıyor; kök hücreler hasarlı doku ya da organdan aldığı sinyallere doğru göç ediyor. İşte biz kök hücreleri bu yüzden gen tedavisinde kullanabiliriz.

Hangi gen çalışmıyorsa kök hücrelerin o hasarlı bölgeye gitmesini takip ediyoruz ve görüyoruz ki kök hücreler, hasarlı olan dokuya yerleşiyorlar. Gönderilen gen ordaki genlerle birleşiyor ve çalışıyor. Gelecekte bu tedaviler gündeme gelecek.

BU KONUYLA İLGİLİ DİĞER HABERLER

Kemik İliği Ve Kök Hücre Nakli

Felçlilere Kök Hücre Umudu

Kalp Naklinde Yeni Umut

« Geri

Diğer Haberler

Kalp Yaşı Nasıl Belirlenir?
Ayak Yarasını Oluşturan Damar Hastalığı
Varis Tedavisinde Skleroterapi (Köpük) Yöntemi
Kalp Ritim Bozukluğunda Diyet Gerekir Mi?
Yalancı Hipertansiyon Nedir?
Aritmi (Kalpte Ritm Bozukluğu) Nedenleri
Eriyen Stentlerin Avantajları Nelerdir?
Gizli Kalp Hastalığı Belirtileri
Kalp Sağlığını Korumak İçin Ne Yapmalı?
Kansız Bypass Ameliyatı Nedir?
Ritmik Masajla (EECP) Kalp Tedavisi
Hipertansiyonda İlaçsız Tedavi
Kalp Hastaları Et Tüketirken Nelere Dikkat Etmeliler?
Aort Yırtılması (Aort Diseksiyonu) Belirtileri
Kalp Kapakları Nasıl Çalışır?
Hangi Hastalıklar Aritmi Nedeni?
Kolesterol Değerleri Kişiye Göre Değişir Mi?
Klima Kalp Krizine Neden Olur Mu?
Oruç Tutmak Kalp Krizini Tetikler Mi?
Kalp Hastaları Oruç Tutabilirler Mi?
Tüm Haberler »
Yorum Ekle
  Adım, Soyadım Görünsün   Rumuzum Görünsün
Mesaj :
Güvenlik Kodu :
 
Köşe Yazısı
Hepatit C hastası olduğunuzu öğrenirseniz…
Esra KAZANCIBAŞI
Tüm Yazılar
Online Randevu
Kriterleri seçin, hastanelerden online randevu alın.
Şehir
 Devlet   Üniversite   Özel
Acil Sağlık
Nöbetçi Eczaneler
Ambulanslar
Kan Merkezleri
Acil Servisler
Sağlık Tedarikçileri
Evde Sağlık Hizmeti
İlk Yardım Rehberi
Alo Sağlık
Hastaneler
Sağlık ocakları
Ana çocuk sağlığı merkezleri
Tahlil laboratuvarları
Görüntüleme merkezleri
Sağlık sigorta şirketleri
İlaç firmaları
Yaşlı bakım evleri
Bakım ve rehabilitasyon merkezleri
Diyaliz merkezleri
Kanser tedavi merkezleri
Ağız ve diş sağlığı merkezleri
Sorun Doktorunuz Yanıtlasın
Sağlıkla ilgili merak ettiğiniz ne varsa, bize yazın. Uzman doktorlar yanıtlasın. »
Detay için tıklayınız
Doktorlarla Canlı Sohbet
Şuan online doktorumuz yok. »
"Sorun Doktorunuz Yanıtlasın" bölümünden bize ulaşabilirsiniz.
Sağlık Kitapları
Haftanın Kitabı

"Migrene Çözüm Var!"
-Dr. Emel Gökmen
Önceki Kitaplar
Haftanın Söyleşisi
Gazeteci ve Biyolog Esra Öz: Aşkın Da Bir Kokusu Var
Esra Öz, `Kokuyla Keşfet` isimli kitabında, koku almanın insan sağlığına etkilerini anlatıyor.
Tüm Söyleşiler
Videolar
Medikal`e konuk olan Serhat Kılıç, sigarayı bırakma öyküsünü ve sağlık yaşantısını anlattı.
 Medikal Ödül - 2
 Medikal Ödül - 1
 İstanbul`da Organ Bağışı Artıyor
Anket
Aile hekimliği uygulamasından memnun musunuz?
Evet, memnunum
Hayır, memnun değilim
Kararsız

Ankete katılmak için lütfen giriş yapınız. Giriş için tıklayınız.

Önceki Anketler
Sağlık Yönetimi
 Sağlık İletişimi
 Sağlıkta Kalite
 Sağlık Ekonomisi
 Sağlık Yönetimi
 Sağlık Hukuku
 Sağlıkta Kalite
 Yasa ve Yönetmelikler
Künye | Danışma Kurulu | Üyelik | Reklam | Gizlilik | Yasal Uyarı | İletişim Bilgileri
Copyright 2011 Sagligimicinhersey.com | Tüm Hakları Saklıdır. | Web Tasarım ve Programlama Grimor

Valid XHTML 1.0 Transitional