Kadın sağlığını tehdit eden hastalıkların başında gelen meme ve yumurtalık kanserlerinde ailevi etkenlerin rolü büyük. Artık bazı gen testleri ile bu riski taşıyan kadınları önceden belirlemek ve gereken önlemleri almak mümkün.

Meme ve yumurtalık kanserleri, kadınlarda en çok görülen kanser türlerinin başında geliyor.  Öyle ki kırklı yaşlardan sonra kadınların yaklaşık  yüzde 10 kadarında meme, yüzde 1.4’ünde ise yumurtalık kanseri oluşuyor. Meme ve yumurtalık kanserlerinin nedeni kesin olarak bilinmiyor. Ancak bu kanserlerin yaklaşık yüzde 10’unu ailesinde daha önce meme – yumurtalık kanseri olanlarda  oluşturuyor. Acıbadem Sağlık Grubu Hastaneleri Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Fuat Demirkıran ailevi meme – yumurtalık kanserleri olarak adlandırılan bu kanser türleriyle ilgili şunları söylüyor: “Ailelerinde 2 veya daha fazla birinci derece yakınında yumurtalık kanseri olanların yumurtalık kanserine yakalanma olasılığı belirgin olarak artar. Ailevi yumurtalık  kanserlerinin önemli bir bölümü ailede kuşaktan kuşağa geçen genetik hasarlar sonucunda ortaya çıkar.”  

Hasarlı genler

Bir ailede son 3 kuşak içinde 2 veya daha fazla meme – yumurtalık kanseri olması iki olasılığa işaret ediyor. Birincisi tesadüfi sebepler.  İkinci olasılık ise, ailede meme- yumurtalık kanseri ile ilişkili bazı genetik hasarların olması ve bu genlerin aile bireylerine kuşaktan kuşağa yayılmasıdır. Prof. Dr. sorumlu iki genden bahsederek şunları söylüyor: “ Bu genlerden biri BRCA 1 diğeri ise BRCA 2  genidir. Herhangi bir kadında BRCA 1-2 geninde hasar varsa bu kadında meme-yumurtalık kanseri görülme olasılığı yüzde 60-80’lere kadar yükselir.  Başka bir deyişle bir bireyin BRCA1 ve 2 genlerinde hasar olması oldukça önemli bir konudur. BRCA 1 ve 2 gen hasarları  bazı laboratuar araştırmalar ile saptanabilmektedir.”

Gen testleri

Bir ailenin kadın bireylerinde BRCA 1 ve 2 gen hasarı olma olasılığı yüzde 10’un üzerinde ise o kişiler için genetik araştırmanın  gündeme gelmesi gerekiyor. Prof. Demirkıran Acıbadem Hastanesi bünyesinde yapılabilen bu özel testlerle ilgili şu bilgileri veriyor: “ BRCA 1 ve 2 gen testlerinin yapılmasındaki temel amaç BRCA 1-2 gen hasarlı kadınları saptamaktır. Böylece yaşamları boyunca meme-yumurtalık kanseri görülme olasılığı %60-80 olan kadınlarda bu kanserlerin oluşmasını önleyici çalışmalar yapılabilecektir. Ayrıca bu kadınlara özellikle 35 yaşından sonra 6  aylık aralıklar ile bazı testler yapılarak  hastalığın erken dönemde yakalanması sağlanabilir. Kısacası genetik araştırma yapılmasındaki  amaç ailevi meme-yumurtalık kanserlerinin oluşumunu önlemek veya hastalığı erken dönemde tanımaktır.”

Kimler risk altında?

Bu gen testleri kanser riskini önceden saptamak gibi önemli bir özelliğe sahip. Elbette genetik araştırmaların yapılmasının bazı kuralları var. Öncelikle bu testlerin sadece risk taşıyan kadınlara yapılması gerekiyor. Prof. Dr. Demirkıran  test yapılması önerilen kadınları şu şekilde sıralıyor:   

• Ailesinde 50 yaşından önce 2 veya daha fazla akrabada meme kanseri olanlar..
• Ailesinde 50 yaşından önce  bir meme kanseri ve  bir veya daha  fazla over  kanseri   olanlar..
• Ailesinde 50 yaşından sonra bir veya fazla over kanseri ve ailede 2 veya fazla over kanseri olanlar..
• Ailesinde erkek meme kanseri ile birlikte over ve meme kanserleri olanlar..
•  Ailesinde BRCA1-2 hasarı olanlar.

BU KONUYLA İLGİLİ DİĞER HABERLER

Jinekolojik Kanser Hastaları Çocuk Doğurabilir Mi?

Kadın Hastalıklarında Laparoskopik Cerrahi

Meme Kanserinde BRCA1_BRCA2 Testleri

Meme Kanseri Hakkında Bilmek İstedikleriniz

Meme Kanseri

Meme Kanseri Riski

Memede Şişlik

Yumurtalık Kanseri Hakkında Merak Edilenler