Akciğer kanseri en sık görülen kanserlerin başında geliyor. Sağlık Bakanlığı’nın resmi rakamlarına göre ülkemizde yılda 20 binden fazla kişinin bu hastalığa yakalanıyor. Ancak, bu sayı örneğin ABD’de yıl başına 190 bin. Ülkemizde kanser bildirimleri zorunlu olmasına karşın geçmiş yıllarda bu konuda bazı sorunlar vardı, bu nedenle ülkemizde gerçek rakamın en az 35 bin olduğu düşünülebilir.

. Akciğer kanserinde ailesel bir yatkınlık var mı?
Hastaların yüzde 90’ı sigara içen veya daha önce içmiş kişilerdir. Ailesinde akciğer kanseri olan kişilerin bu kansere yakalanma olasılığı daha yüksek. Ancak, ailesinde kanser olan kişilerin sigara içici olmaması durumunda kanserin ortaya çıkma olasılığı son derece düşük.

. Akciğer kanseri tedavisi çok güç bir hastalık olarak biliniyor, bu hastalığın tamamen tedavisi mümkün mü?
Akciğer kanserinin teşhis edildiği sıradaki evresine bağlı olarak tam olarak tedavi edilme şansı değişiklik gösterir. Erken evrede yakalanmış akciğer kanserleri çok yüksek oranlarda tam olarak tedavi edilebilir ancak ileri evrelerde, örneğin kanserin vücudun diğer bölgelerine yayılmış olduğu durumlarda tam tedavi şansı düşer. Yine de, önceki yıllarla karşılaştırıldığında ilerlemiş evrelerde de ilaç, ışın veya ameliyat yöntemleri kullanılarak bazı hastaların yaşam sürelerinde önemli iyileşmeler sağlamak mümkün hale geldi günümüzde. Yani her aşamada umut vardır her zaman.

. Bütün akciğer kanserli hastalar ameliyat ile bu hastalıktan kurtulabilir mi? Ameliyat yöntemleri nelerdir?
Akciğer kanserli hastaların tedavisinde bugün en başarılı sonuçlar ameliyat edilen hastalarda ortaya çıkıyor. Ancak, yapılan ameliyatın hastaya fayda sağlaması için kanserin vücuttan tam olarak çıkartılması ve vücudun başka bir yerinde yayılma olmamış olması gerekir.

AKCİĞER KANSERİ TEDAVİSİNDE ÖNEMLİ OLAN EKİP ÇALIŞMASIDIR

. Peki, bu durumda hangi akciğer kanseri hastasının ameliyat edileceğine, hangisine ışın veya ilaç tedavisi verileceğine nasıl karar veriyorsunuz?
Bu hastalıkta uygun tedaviye karar vermek için son derece derin bilgi gerekir. Hastayı her yönüyle değerlendirmek ve onun için hangi yöntem veya yöntemlerin doğru olduğuna karar vermek ancak içerisinde göğüs cerrahı, göğüs hastalıkları, medikal ve radyasyon onkolojisi, patoloji ve nükleer tıp uzmanlarının yer aldığı bir ekibin birlikte değerlendirmesi ile mümkün olur. Bu ekip hastada ameliyatın hasta için doğru bir yöntem olduğuna karar vermesi halinde biz ameliyat yöntemini uygulayabiliriz. Bugün bütün gelişmiş ülkelerde bu konuda elde edilen ilerlemeler bu yolla sağlanmıştır. Dolayısıyla biz de hastanemizde bu yöntemi takip ediyoruz.

AKCİĞER KANSERİNDE BAŞARININ FORMÜLÜ NEDİR?

. Sizce akciğer kanseri tedavisinde başarılı olmanın sırları nelerdir?
Esas olarak, akciğer kanserindeki başarının sırrı yukarıda saydığım uzmanlıkların bir ekip olarak çalışmasından geçiyor. Bunun yanında tecrübe, teşhis ve tedavi için gerekli tüm donanımların olması ve hasta ile hekimleri arasında sürekli irtibatının mevcut olması tedavide başarıyı getiriyor. Eğer ekip üyelerinden biri eksik ise değerlendirmede aksaklık olur, elinizde o tedaviyi uygulayacak özel radyoterapi teknikleri yoksa veya modern ameliyat yöntemlerini uygulayacak cihazlar mevcut değilse veya bu yöntemleri uygulayacak tecrübeli kadrolar mevcut değilse başarı şansı azalır. Ayrıca, bu tedavi sürecinde ortaya çıkabilecek en basit bir durumun erkenden fark edilerek önlemler alınabilmesi için hastanın hekimine her zaman kolayca ulaşabilir olması gerekir. Böyle bir süreç izlendiğinde başarı da birlikte gelir.

ENDOSKOPİK AMELİYATLARIN ÜLKEMİZDEKİ DURUMU

.  Modern ameliyat yöntemleri uygulanıyor dediniz, bunları biraz daha açıklar mısınız?
Günümüzde dünyanın gelişmiş ülkelerinde akciğer kanser ameliyatlarının büyük çoğunluğu endoskopik olarak gerçekleştiriliyor artık. Bu işlem küçük kesilerle ve özel kameralar ve özel cerrahi aletler kullanılarak gerçekleştiriliyor. Ben bu yöntemi ülkemizde ilk olarak uygulayan ekibin başında yer aldım. Elde ettiğimiz sonuçları da hem yurtiçi hem de yurt dışındaki kongrelerde sunduk ve açık ameliyatlara göre hastaya sağladığı faydaları anlattık. Bu çalışmalar hem ülkemizde hem de yurtdışındaki bilimsel dergilerde yayınlanmak için kabul edildi.

. Endoskopik ameliyatlar hastaya ne tür yararlar sağlıyor?
Bu yöntemde ameliyat çok küçük kesiler ile yapıldığı için öncelikle ameliyat sonrası ağrıları ve  solunum sıkıntısı belirgin şekilde daha az oluyor. Hastalar ortalama 4 gün hastane yatışı sonrasında normal yaşamlarına ve işlerine çok daha erken dönebiliyorlar. Bütün bunlar hastanın yaşam kalitesinin artmasına sebep oluyor. Artık tıp araştırmalarında bir tedavi yönteminin başarısı hastanın yaşam kalitesini artırması ile de ölçülüyor. Yaşam kalitesini bozan bir tedavi yönteminin başarılı bir yöntem olarak kabul edilmesi güçleşti artık.

. Bu ameliyatın tehlikesi var mı?
Bu ameliyatların tehlikesi son derece düşüktür. Uygun ameliyathane ve uygun yoğun bakım ünitesi bulunan bir merkezde tecrübeli bir ekibin uyguladığı bu cerrahi işlemin riski yüzde 1-2 oranındadır.

YENİ GELİŞEN TEDAVİ YÖNTEMLERİ

. Bu endoskopi ameliyatlar dışında akciğer kanseri tedavisinde yeni yöntemler var mı?
Kemoterapi ilaçlarının yan etkilerini azaltıp kanser karşı etkinliğini artırmak için “hedefe yönelik” tedaviler uygulanmaya başlandı. Radyoterapide olağanüstü gelişmeler ortaya çıktı. Çok kısa bir sürede uygulanan ışınlamalar ile sadece kanserli dokular hedef alınıyor artık, canlı dokulara zarar verilmiyor. Ameliyat için uygun olmayan hastalarda kullanılan Cyber Knife yöntemi ile akciğerdeki kanser ışınlama ile tamamen ortadan kaldırılabiliyor. Bütün bu olanakların ülkemizde hastanemiz de dahil belirli merkezlerde bir arada sunulması akciğer kanseri tedavisinde ülkemizi tüm dünyada ileri bir konuma getirdi. Bizler akciğer kanseri ekibi üyeleri olarak birçok yurtdışı ülkelerden bu konulardaki tecrübelerimiz aktarmak için davet ediliyoruz.

Prof. Dr. Semih Halezaroğlu
Acıbadem Maslak Hastanesi Göğüs Cerrahisi Bölümü Başkanı
www.akcigerkanseri.info