Ortalık koçlardan geçilmiyor…

Yaklaşan bayram nedeniyle kurbanlık koçlardan bahsetmiyorum.  Benim gibi burcu Koç olanlar ya da basketbol takımının koçları da değil anlatmak istediğim.

Bu koçlar, başka; bambaşka… Onlar, yalnızlara aşk, evliliğinde sorun yaşayanlara mutluluk,  işsizlere para ve iş, öğrencilere başarı, yöneticilere de  kariyerde yükselme vaat ediyorlar.

Çoğunun bir eğitimi yok. Ağızları iyi laf yapıyor sadece. Yıllarını tıp eğitimine, uzmanlığa, bilime adayan hekimlerin, psikologların, mühendislerin, mimarların yapamadığı bir etkiye ve pazarlama gücüne sahipler. Başarılı ameliyatlara imza atmış, tıp ödülleri almış hekimlerden daha fazla medyada yer alıyorlar, ne yazık ki...

Bir tarafta bilim adamları, sanatçılar, doktorlar, psikologlar, beslenme, diyet uzmanları… Diğer tarafta koçlar…

Her geçen gün sayıları da, çeşitleri de artıyor. Yaşam koçu…  İlişki koçu… Kariyer koçu… Öğrenci koçu… Yönetici koçu… İmaj koçu… Çalışan kadın koçu…

Bu kadarla kalsa iyi;  isim koçları bile var.  Şaka gibi!  Onların sadece doğacak bebeğinize isim bulduğunu zannediyorsanız yanılıyorsunuz. Kuracağınız şirkete uğurlu gelecek isimden hangi semtte ofis ya da fabrika açmanızın size şans getireceğine kadar pek çok konuda rehberlik ediyorlar. Doğru isimle işte para ve başarı vaat ediyorlar. Yaşadığınız sağlık sorunlarının isminizden kaynaklanıp kaynaklanmadığını buluyorlar.  Üstelik bebeğinize konulacak isim konusunda eşinizle, kaynananızla gerginlik yaşamaktan kurtarıyorlar sizi. 

Bunca zahmetin elbette bir bedeli var. Duygusal, sağlık ya da kariyer gibi konularda yaşadığınız sorunların çözümü için koçların kapılarını çalmak yüzlerce liradan başlıyor. Bazıları da dolar üzerinden danışanını kabul ediyor. Ruhunun karanlıklarını aydınlatmak, yalnızlığına son vermek, çalışma hayatında başarıyı yakalamak için binlerce dolar harcayanlar bile var…

Sağlıkla kumar oynamaya gelmez ama nedense bazıları hekimine gitmek yerine, bir koça başvurmayı tercih ediyor.  Bir koçu olmak günümüzde sınıfsal bir belirleyici olarak algılandığı için mi? Yoksa moda tutsağı, botokslu, donuk bakışlı insanlar topluluğu olarak bir koçla çalışma trendini yakalamak için mi? Onların deyimiyle “out” olmamak için mi?

Doğum koçluğu… Nefes Koçluğu… Diyet koçluğu… Uykusuzlar için uyku koçluğu…  Stres koçu… Hamile koçu… Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu koçluğu…  Estetik koçluğu…

Yaşamımızı koçların istilası bu kadarla sınırlı değil. İnternette konuyla ilgili araştırma yaparken mastürbasyon koçuna bile rastladım. Şaka gibi değil mi?

Sağlık alanında bu “koç”luk deyimi çok tehlikeli… Ama acaba kaç kişi bunun farkında? Size sağlıklı beslenme konusunda yol gösteren, yemek yeme yanlışlarınızı bulduğunu söyleyen kişi beslenme ve diyet uzmanı mı? Bu konuda ne eğitim almış? Kaç kişi bunu sorguluyor acaba?

Ya, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu koçuna ne demeli? Psikiyatri ya da psikoloji eğitimi var mı bu kişilerin? Doğum koçu diye kendini size tanıtan kişi;  bir hemşire ya da ebe mi? Bu konuda nerden, nasıl bir eğitim almış? Yaşam koçu altında evlilik sorunlarınıza, aşk acınıza, fobilerinize, panik atağınıza, kendinize güvensizliğinize çare bulacağını söyleyen kişi, tıp fakültesini bitirip ruh hastalıkları konusunda üst ihtisas yapmış bir hekim ya da psikolog mu?

Bazen medyanın da pompalamasıyla yeni meslekler türüyor; koçluk gibi!
Koç’luk deyimi moda oldu ya,  “Ben pratisyen hekimim” demek yerine,  bazı hekimler arasında da “yaşam koçuyum” demeyi tercih edenler olabiliyor. Kimi beslenme uzmanları, psikologlar da kendilerini “koç” olarak tanıtabiliyor. Bari siz uzmanlar yapmayın ki, şu koçluk deyiminin içinin boşluğu anlaşılsın.

Adları ne olursa olsun sağlıkla ilgili konularda çalışan tüm koçların,  hiçbir eğitimleri olmadığı halde halkın zaaflarını çok iyi bildikleri bir gerçek. Aşka, sevgiye susamış, paraya, işe, şansa olan ihtiyacı olan insanlara cicili bicili sözlerle, uğur yüzükleriyle, şans bilezikleriyle, renklerin enerjisiyle, motivasyon ve nefes egzersizi çalışmalarıyla umut vaat ediyorlar. Çoğu koçun en büyük ortak özelliği de zaten bu:  İnsanların güzel duygulara, iyi olanaklara olan açlığını kendi kariyerlerine ve bankadaki hesaplarının artmasın dönüştürebilecek bir zekaya, girişimciliğe sahip olmaları…

Sağlık koçları ile Türkiye’nin sağlıksızlığa doğru gittiği acı bir gerçek!

 esrako@gmail.com

www.esrakazancibasiilesaglik.com