İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi, Algoloji Bilim Dalı öğretim üyesi ve Palyatif Bakım Derneği Başkanı Prof. Dr. Süleyman Özyalçın başkanlığında, Janssen Cilag işbirliği ile Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde Palyatif Bakım toplantısı düzenlendi. Toplantıda Palyatif Bakım kavramı, felsefesi, kapsamı ve ülkemizde bir uzmanlık olarak gelişmesi yönünde yapılması gereken hazırlık ve çalışmalar ele alındı.
 
Palyatif Bakım Derneği Başkanı Prof. Dr. Süleyman Özyalçın sunumunda Palyatif Bakım’ı, tedavi sürecini tamamlamış hastaların veya tedavinin sonuç vermediğinin anlaşıldığı hastaların ve ailelerinin desteklenmesi sürecinde verilen hizmetlerin tümü olarak tanımladı. Prof. Dr. Özyalçın, hastada tedavi kaynaklı oluşan yan etki ve belirtilerin azaltılması, başta ağrı olmak üzere, iştahsızlık, hareket kısıtlılığı gibi bulguların azaltılması ve hastanın onurlu bir son dönem geçirmesini sağlayabilecek hizmetlerin bir arada ele alınması ile gelişen bir uzmanlık alanı olan Palyatif Bakım’ın bir ülkenin medeniyet seviyesini gösterdiğini belirtti.

HASTA, SON DÖNEMİNDE RAHAT ETTİRİLMELİ

Prof. Dr. Özyalçın, “Sadece kanser değil Alzheimer gibi romatoid artrit gibi bazı hastalıklar var ki tıp henüz bu hastalıklara bütünüyle çare olamıyor. İşte Palyatif Bakım bu hastaların hastalıkları nedeniyle veya tedavileri süresince oluşan yan etkileri gidermek, hastayı rahat ettirmek ve gerektiğinde hasta yakınlarını beklenenlere karşı hazırlamak da Palyatif Bakım’ın hizmet alanı içerisindedir” dedi.

Prof. Dr. Özyalçın ayrıca, “Palyatif Bakım’ın kurucularından hemşire Cecil Saunders, ‘Ölmekte olan bireyi dışlayan toplumların yaşam felsefesinde bir eksiklik vardır’ sözleri ile Palyatif Bakım’ın hasta ve yakınları için önemine değinmiştir. Gerçekten de öksüzlerimize, yaralılarımıza nasıl bakıyorsak yaşlılarımıza ya da ölmekte olan bireylere de aynı derecede önem göstermek gerekir. Çünkü sadece hasta kişi değil, hastanın yakınları da hastalıktan etkilenmektedir. Hasta yakınları bakım için gereken süreyi ayırmak için işlerinden olurlar, bakım hizmetlerinin ağırlığı yüzünden yorulurlar, hastanede hastayı yaşatmak için verilen mücadeleler nedeni ile maliyetler de artar. Bunların hepsini düzenlemeye yarayan, multidisipliner bir sağlık hizmeti olan Palyatif Bakım, algolog, onkolog, nörolog, cerrah, hemşire, din adamı, sosyal gönüllülerin bir arada bulunduğu ama kilit kişinin hemşire olduğu, bunun yanı sıra psikolog, sivil gönüllülerin de işbirliği ile sürdürülmesi gereken bir ekip işidir” dedi.

PALYATİF BAKIM, ÖLÜMÜ DOĞAL BİR SÜREÇ OLARAK KABUL EDİYOR

Toplantıda, Prof. Dr. Özyalçın’ın yanı sıra İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı’ndan Prof Dr Sevil Bavbek, Ege Üniversitesi Algoloji Bilim Dalı’ndan Prof. Dr. Meltem Uyar, Manisa Celal Bayar Üniverstesi Tıp Fakültesi Algoloji Bilim Dalı’ndan Doç. Dr. Alp Yentur ve Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Âdem Akçakaya da sunumlar gerçekleştirdi. Sunumlarda Palyatif Bakım hizmetlerinin sağlık sistemi ile bütünleşebilmesi için gerekli yasal düzenlemelerin ve ulusal Palyatif Bakım programlarının hazırlanması, narkotik ağrı kesicilerin çeşitlendirilmesi, gerekli doz ayarlamalarının yapılması için yönetmeliklerin oluşturulması ile hekim ve sağlık çalışanlarının konu kapsamında bilinçlendirilmesinin önemine değinildi.

Prof. Dr. Özyalçın, “Aynı zamanda analjezik ilaçlar, hızlı etkili morfin benzeri güçlü ilaçlar ve farklı yapıda morfin benzeri ilaçların azlığı, analjezik tüketimindeki planlamalardaki sorunlar, araştırma kaynaklarının azlığı ve sağlık profesyonellerinin de bu alanda ilaç kullanımı ve genel olarak palyatif bakımın prensipleri konusundaki eğitim eksikliği en önemli sorunlarımızdandır. Palyatif bakım ölümü doğal bir süreç olarak kabul eder ve bu süreci uzatmaya ya da kısalmaya yönelik bir uygulama planlamaz. Bu durumda izlenen bir hastaya gereksiz incelemelere izin vermez. Bu anlamda maliyetleri ve incelemelerin vereceği rahatsızlığı önler. Ancak hastanın konforu önemlidir. Bu konuda ödün vermez” diye sözlerine ekledi.

PALYATİF BAKIM DERNEĞİ HAKKINDA

Palyatif Bakım Derneği 2006 yılında kanser hastalarına terminal dönemde multidisipliner bakım sağlamak amacı ile kurulmuştur. WHO’nun 2006 palyatif bakımla ilgili yaptığı tanımlama,“Yaşamı tehdit eden hastalığa bağlı olarak ortaya çıkan problemlerle karşılaşan hasta ve ailede; ağrının ve diğer problemlerin, erken tanılama ve kusursuz bir değerlendirme ile fiziksel, psikososyal ve spritüel gereksinimlerin karşılanması yoluyla acı çekmenin önlenmesi ve hafifletilmesine yönelik uygulamaların yer aldığı ve yaşam kalitesini geliştirmenin amaçlandığı bir yaklaşım” dır . Palyatif Bakım Derneği bu anlamda hekim, aile, hemşire arasında profesyonel ilişkiyi desteklemeyi; bu konuda eğitim sağlamayı hedeflemektedir. Derneğin çalışma alanları, rehabilitasyon, ağrı tedavisi, beslenme, hasta-hekim-aile üçgeninde psikiyatrik destek, hasta-aile-hekim-hemşire eğitimi, onkoloji ve cerrahidir.